Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Home | Fototoek | Vrije Fotografie | Landschap en Natuur | Bomensloop Archemerberg

'Bomensloop Archemerberg' 05 apr 2019 (laatste bewerking op 05 sep 2020)

Deze impressie gaat over 'natuurbeheer' van Landschap Overijssel en 'Staatsbosbeheer -2.0', nu niet aan de Hooidijk bij Hezingen op 22 mrt 2019, maar op 05 apr 2019 op de Archemerberg.

Zie ook: '2019 Staatsbosbeheer -2.0', 'Natuurlijk!', 'Energietransitie' en 'Plan Toek'

'Archemerberg' Bron: Wikipedia
De Archemerberg is een heuvel in de Overijsselse gemeente Ommen nabij de buurtschap Archem. De Archemerberg is deel van een stuwwal die is ontstaan in de laatste ijstijd.
De Archemerberg en de zuidelijker gelegen Lemelerberg zijn ontstaan in voorlaatste ijstijd, het Saalien. Ook de Besthmenerberg, de Lemelerberg, Sallandse heuvelrug en de lagere stuwwallen bij Daarle en Hoge Hexel zijn toen ontstaan. Het oprukkende landijs heeft grote hoeveelheden bevroren zand, grind en klei, voornamelijk door rivieren gedeponeerd, voor zich uitgestuwd en als grote schubben dakpansgewijs op elkaar gestapeld. Het door het ijs meegevoerde materiaal, de grondmorene, keileem met veel zwerfstenen uit Scandinavië, kan men langs de rand van de stuwwal vinden. Op veel plaatsen is de keileem geërodeerd, waardoor een bestrooiing van stenen is overgebleven.
Ten westen van de Archemerberg komen stuifzandgebieden voor. De zandverstuivingen zijn vooral het gevolg van menselijke activiteiten, zoals branden, kappen, plaggen en steken, waardoor gemakkelijk verstuiving optrad en het zand tot duinen opwaaide. Langs de flanken van de hoge stuwwal is op deze manier een nieuw reliëf ontstaan.
Archemerberg en Lemelerberg vormen een groot natuurgebied met vooral bos en heide.

Nog even een klein opfrissertje over 'vroeger' en de 'eindeloze stille heide' in relatie tot bomen en bossen:
'Heide': "De heide in het binnenland is een cultuurlandschap ontstaan door onttrekking van voedingsstoffen door begrazing en afplaggen van zandige gronden. Uit stuifmeelonderzoek blijkt dat ook in het binnenland altijd wel heidevegetaties voorkwamen, maar de grote boomloze heidevelden en de zandverstuivingen zijn ontstaan door de intensivering van de schapenteelt gedurende de Middeleeuwen." Bron: Wikipedia
'Heide' op 'Geheugen van Drenthe': "De heide die door velen als een voor Drenthe kenmerkend natuurlijk landschapstype wordt beschouwd, is echter ontstaan als gevolg van menselijk gebruik van de bodem en is derhalve een cultuurlandschap."
Heide is dus vooral 'aangelegd' en nauwelijks 'Natuurlijk!' te noemen. Vandaar dat heide in 2020 het zo moeilijk heeft, maar ook in 1500 v Chr.
Zal voor Twente en andere gebieden waarschijnlijk niet revolutionair anders zijn lijkt me.

20 nov 2018 stuurde ik een mail naar Landschap Overijssel, als antwoord op hun reactie op een eerdere vraag van me naar het waarom van hun keuzes, met de volgende inhoud:

Mijn eerste vraag was: wie gaat er nu in 2018 massaal bomen kappen met 2050 in het vooruitzicht?
De antwoorden die u geeft zijn niet echt een antwoord op de door mij gestelde vragen. Ik zal hier uitleggen waarom:
Je kunt nog zoveel bomen aanplanten, de schade die kap veroorzaakt heeft blijvende negatieve gevolgen voor het klimaat, flora en fauna. Een boom heeft zo'n dertig jaar nodig om tot volledige groei te komen. Massaal bomen kappen zet de natuur op een achterstand van dertig jaar. Daar helpt op korte termijn herplanten niets aan.
Volgens Han Olff bijvoorbeeld, hoogleraar ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, moet er altijd gekeken worden naar de functies van bomen, zoals bijdrage aan verdamping en het opvangen van stof, maar ook het huisvesten van vogels en vleermuizen. 'Met het kappen van oude bomen en het herplanten van nieuwe bomen heb je niet direct dezelfde functies van bomen terug. Zo hebben oude bomen holtes en takstructuren waar dieren in leven, die er bij nieuwe bomen niet direct zijn.'
Naar aanleiding van recente rapporten van het VN-klimaatpanel IPCC (Intergovernmental Panel on Climate Change) concludeert Marc Davidson op 07 nov 2018 in De Volkskrant: "Een kwart eeuw na het eerste IPCC-rapport moet serieus klimaatbeleid echter nog steeds van de grond komen".
In uw antwoord proef ik, wat we in de landelijke politiek ten aanzien van de energietransitie ook zien, het eindeloos polderen om alle partijen te vriend te houden. Dan gaan we de klimaatdoelstellingen vrijwel zeker niet halen.
Vandaar mijn bezwaar tegen tafelgesprekken en gepolder als het water ons aan de lippen staat en vandaar mijn kritiek om in 2018 massaal bomen te gaan kappen.
Dan de keuze voor 'vroeger'.
"Na deze ijstijd brak een nieuw tijdperk aan, het huidige Holoceen".
"In dit klimaat maakte de mens zijn opwachting. Geleidelijk zette hij de omgeving naar zijn hand. Op de hoger gelegen zandgronden legde hij akkers aan. De lagere gronden dienden als wei- en hooilanden. De bossen werden gekapt en maakten plaats voor heidevelden met schapen. Ook het hoogveen werd ontgonnen".
Voordat er heidevelden kwamen waren er dus bossen.
Mijn vraag was daarom: waarom terug naar 'vroeger' en zo ja naar welk 'vroeger' dan?
Bronnen: Beek, R. van, Reliëf in tijd en ruimte. Interdisciplinair onderzoek naar bewoning en landschap van Oost-Nederland tussen vroege prehistorie en middeleeuwen (Wageningen 2009).

Op 19 nov 2018 ontving ik een reactie van Landschap Overijssel naar aanleiding van vragen aan hen omtrent hun keuzes. Dit is wat er onder meer in stond:

"De Lemeler-/Archemerberg is aangewezen als een Natura 2000 gebied, waar we de kans krijgen om de kwaliteit en oppervlakte van beschermde typen natuur te kunnen behouden en waar mogelijk te verbeteren. Omdat de heide zo zeldzaam aan het worden is en de Lemeler-/Archemerberg de meeste potentie biedt voor uitbreiding willen we de heide hier een nieuwe kans geven. In zogeheten beheerplannen leggen de rijksoverheid en provincies vast wat er op welke wijze mogelijk is. Dat geldt ook voor deze gebieden. In opdracht van de provincie hebben wij een plan opgesteld om onder meer de heide en zandverstuiving (die in Nederland én Overijssel schaars zijn), met de unieke planten en dieren die hier voorkomen, te behouden en deze natuur te versterken en te beschermen. En om dit te kunnen uitvoeren moet bos, dat door de jaren heen zich steeds verder heeft uitgebreid, weer plaats maken voor de terugkeer van een duurzaam heidelandschap met de diverse soorten planten en dieren die hier leven.
Wat betreft de ‘economische kansen’: In gebieden kunnen economische en ecologische belangen op gespannen voet (komen te) staan. In de hiervoor genoemde beheerplannen komt dit aspect ook aan de orde. Uitgangspunt is steeds het realiseren van ecologische doelen met respect voor - en in een zorgvuldige balans met - wat particulieren en ondernemers willen. De plannen worden daarom in goed overleg opgesteld met alle direct betrokkenen."

Even een terugblikje:
'Bomenkap'. Bron: De Monitor 31 mrt 2019
"Het rommelt in de Nederlandse bossen. Al een tijdje ontvangen we veel tips van kijkers die ons wijzen op kaalgekapte vlaktes, waar eerst bomen stonden.
Het lijkt erop alsof het verzet tegen deze boomkap groeit. Door het hele land zijn actiegroepen opgestaan die zich keren tegen wat ze zien als doorgeslagen natuurbeheer, met winst als belangrijkste doel. Vooral Staatsbosbeheer moet in het in de publieke opinie ontgelden. De grootste boseigenaar van ons land zou roofbouw plegen in de bossen die het beheert, sinds de organisatie zijn eigen geld moet verdienen."
Voor de oplettende kijker samengevat: een korte cursus leunstoel- dan wel klapstoelbeheer versus wensbeheer.

In en uit de media, zie ook '2019 Staatsbosbeheer -2.0':

31 mrt 2019:
'Ecologen, laat die bomen staan!'. Bron: Column Teun van de Keuken in De Volkskrant van 31 mrt 2019.
"Bossen zijn mooi en fijn en hebben ook hun natuurwaarde. Er leven plantjes en dieren die elders niet leven. En dan hebben we het nog niet eens over het klimaat. Om de klimaatdoelen te halen zijn bomen essentieel.  Ecologen, afblijven!"
Kappen met kappen!

08 mrt 2019:
"Vanavond op @nieuwsuur : Tienduizenden hectares bomen moeten er volgens Staatsbosbeheer bij komen. Maar de realiteit: elk jaar worden er tussen de 1500 en 3500 hectare gekapt." Bron: De Bomenridders 08 mrt 2019

08 mrt 2019:
"In de klimaatplannen wordt gepleit voor meer #bos om #CO2 op te vangen, maar in de praktijk wordt er juist veel gekapt. Dat komt vooral door oude afspraken die de #biodiversiteit moeten vergroten. En zo verdwijnt hier naar verhouding meer bos dan in het Amazonegebied." Bron: Nieuwsuur 08 mrt 2019.

09 jan 2019:
'Takkenwerk Boomverzorging weigert nog langer gezonde bomen om te zagen'. Bron: De Gelderlander 09 jan 2019.
"Ik wil tot denken aanzetten. Bomen verdienen de ruimte. Het gemak waarmee ze worden weggehaald moet veranderen. Mijn standpunt heeft ook te maken met het bomenbeleid in Arnhem. Sinds er geen kapvergunning meer nodig is, worden er veel meer bomen omgezaagd.”
Vroeger weigerde je, nou ja sommigen dan, vanwege je principes militaire dienst en in 2019 staat deze man voor zijn principes. Mooi om te lezen!

18 jan 2016:
'Uitgemergelde sperwers en potgrondtekort: de nadelen van biomassa uit ons bos'. Bron: Down To Earth Magazine 18 jan 2016.
"Het leek een pure win-win-situatie: snoeiafval uit het natuurbeheer gebruiken voor opwekking van groene energie. Langzaam komen echter ook de negatieve effecten aan het licht voor de Nederlandse natuur, en die in het buitenland."

Meer 'bomenkap' ook op YouTube!

Klik op knop AFBEELDING DETAILS (rechtsboven elke foto) voor meer info en links.