Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Plan Toek
Plan Toek
09/11/2018
Plan Toek, mag ook Plan B zijn natuurlijk. De aarde biedt genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht[1] en [2].


11 sep 2018 (Laatste updates 20 feb 2020)

Wat mij betreft mogen we er wel een beetje zuinig op zijn, op die natuur die uiteindelijk de basis vormt van ons bestaan. Dit album kan daartoe wellicht wat inspireren en gelijktijdig een aanzet zijn tot een beetje kritisch nadenken over natuur en milieu.
Soms hoor je mensen zeggen: wat heb ik nou voor invloed op het behoud van onze natuur? De pessimisten denken dat hun bijdrage een druppel op de gloeiende plaat is: maakt die ene Vega burger nu het verschil? De optimisten komen met het verhaal dat die ene uitzondering toch niet zoveel kwaad zal doen: wat maakt één steak van de grill nu uit? Ze hebben beiden gelijk denk ik. Maar als we met z'n allen zo gaan denken, dan maakt het wel degelijk uit. Dan verandert er niets of er gebeurt juist wel wat. Aan eenieder is die keus.
En:
'Dierenrechten zijn niet zomaar een mening, ze horen bij het fundament van de democratie'. Bron: Interview Dieren in de Grondwet in De Volkskrant van 21 okt 2019
"Een maatschappij waar dierenrechten niet verankerd zijn in de Grondwet, deugt eigenlijk niet. Zo zou je de conclusie van het The Open Society and its Animals kunnen samenvatten. Janneke Vink (29), docent rechtsfilosofie aan de Open Universiteit in Heerlen, promoveerde in Leiden op dit proefschrift."
"Als we daadwerkelijk de belangen van dieren mee zouden wegen, dan zijn de bio-industrie en de intensieve veehouderij ontzettend problematisch. Dieren in het leven roepen met als enige doel ze weer om te brengen staat haaks op welke vorm van dierenrechten dan ook. De veehouderij is in zijn huidige vorm een schandvlek op onze beschaving: de industriële schaal, de bedrijfsmatige omgang met dieren. Er zijn natuurlijk ook veehouderijen waar dieren een redelijk goed leven hebben, maar daar houd je het probleem van de slacht."

Het milieuprobleem in een notendop

Wij laten als bewoners van deze planeet jaarlijks een voetafdruk achter: World map of countries by ecological deficit en De Voetafdruk. Die geeft aan hoeveel wij verbruikt hebben van wat de aarde ons duurzaam te bieden heeft aan voedsel, grondstoffen, energie enz.
Op dit moment bedraagt de gemiddelde voetafdruk een factor van 1,7, bronnen oa. NOS 01 aug 2018 en Elsevier Weekblad van 03 okt 2017. Dat betekent dat de wereldbevolking gemiddeld per jaar 1,7 keer zoveel opmaakt als dat er eigenlijk beschikbaar is, indien we duurzaam zouden leven. Voor ons Nederlanders geldt dat wij op dit moment 3,5 keer de beschikbare hoeveelheid consumeren per jaar.
De consequentie is simpel: ofwel onze voetafdruk moet omlaag, ofwel de wereldbevolking moet krimpen. Zo niet dan teren we snel nog verder in op de reserves van de aarde en staat ons een ramp te wachten. Zelfs als het lukt is het nog de vraag of de huidige voetafdruk niet al onomkeerbare ecologische schade heeft toegebracht en we dus niet nog meer terug zouden moeten om die milieuschuld in te lopen.
Om die voetafdruk terug te brengen naar 1 is het grofweg gezegd nodig onze totale consumptie, van energie en grondstoffen met 41% (1,7 - 41% = 1) terug te dringen. Dit bij een gelijkblijvende wereldbevolking. Wil een Nederlander voldoen aan de streefnorm van 1 dan zou hij zijn voetafdruk moeten verminderen met 71% (3,5 - 71% = 1).
Gaat de wereldbevolking ook nog eens toenemen met 50%, wat de prognose is, dan wordt die factor van 1,7, bij verder dezelfde omstandigheden, 2,55 (1,7 + 50% = 2,55). In dat geval moeten we dus de consumptie terug dringen met 61% (2,2 - 61% = 1).
Zouden we de huidige consumptie, de huidige voetafdruk willen handhaven, dan zou de wereldbevolking vandaag (uitgaande van 6 miljard) moeten krimpen met 41% (1,7 - 41% = 1) van 6 miljard mensen naar zo'n 3,5 miljard, iets wat nogal onrealistisch is zonder grote catastrofes. Dus blijft er eigenlijk alleen een soort Plan B over en wie daar voor zorgt doet er niet zoveel toe. Zo concludeert in grote lijnen ook het EAT-Lancet-Rapport, zie de update van 17 jan 2019 hieronder.
Zo is de situatie denk ik zo simpel mogelijk geschetst.

De rol van bomen

De discussie over het stoppen van de opwarming van de aarde spitst zich meestal toe op de reductie van broeikasgassen, met als voornaamste gas CO2.
Stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen, CO2 compensatie of opvang van CO2 worden genoemd als oplossingen van het probleem.
Onlangs kwam ik tot een besef dat ik zelf eigenlijk te simpel vond om serieus genomen te worden, maar ik vond het toch wel interessant genoeg om nog eens verder op in te gaan.
In steden doet zich het probleem voor van de 'hitte-eilanden'. Iedereen kent ze wel: pleinen in het hart van een stad, waar geen boom staat en je wegbrandt als de zon er 's zomers lustig schijnt. Groen-deskundigen kennen dat probleem en dragen als oplossing aan het aanplanten van bomen. Het zou in stedelijk gebied kunnen leiden tot een temperatuurdaling van wel vijf graden. (Zie 'Bomen tegen Hitte', van Wageningen Universiteit in De Groene Stad van 10 jul 2015)
Plotseling ging er bij mij een (led)lampje branden. Kennen we niet allemaal de simpele ervaring dat het in het bos en in de schaduw koeler is dan in de zon? Ik nam het altijd aan als een gegeven, zonder een causaal verband te zien tussen oorzaak en gevolg. Ja, in de woestijn schijnt de zon en is het heet, net als in de binnenlanden van Spanje of Griekenland. Maar waarom? Komt het omdat het nu eenmaal een kaal en heet gebied is, of komt het omdat er geen bomen zijn? Wat voor klimaat zou er in die woestijn heersen indien we er bomen zouden aanplanten?
Zo kwam ik op het niet te geloven simpele idee om dit principe in een groter verband te zien. Hoeveel graden gaat de temperatuur op het platteland dalen indien we grasland, woestijn en andere gebieden met weinig vegetatie zouden veranderen in bos? Dit niet vanwege de beoogde CO2 opname (ja natuurlijk ook wel), maar vanwege de directe daling van de luchttemperatuur in de omgeving? Hoe groot zou de impact van deze daling zijn op de gemiddelde temperatuur op aarde? Een daling van meerdere graden lijkt niet onwaarschijnlijk.
Een boom kun je, hoe gek het ook mag klinken, vergelijken met een koelkast[3]. Koelkasten werken volgens het principe dat verdamping van een vloeistof tot een gas energie kost, verdampingsenergie. Daartoe wordt gas met een compressor eerst samengeperst. Dat kost stroom, grijs of groen.
Bij de boom werkt het vergelijkbaar. De boom zuigt water uit de bodem en leidt dat via de stam naar de bladeren. Van daaruit verdampt het water de lucht in. De omgeving rondom de boom koelt daardoor af. De benodigde energie hiervoor komt direct van de zon. Zonne-energie zorgt er dus voor dat het water verdampt en de omgeving koelt, net als bij de koelkast.
Het klinkt te simpel om geloofwaardig te zijn, maar kan dit niet een substantiële bijdrage zijn aan het verlagen van de temperatuur op aarde, compleet los gezien van het CO2 verhaal?
In plaats van de focus te leggen op de Sahara of Oost Groningen, op Zuid Italië of de Spaanse Hoogvlakte als potentiële locaties voor zonnepanelen of plantages voor biomassa, zouden we ook eens kunnen denken aan massale herbebossing. Een bos doet er zo'n dertig jaar over om tot volwassen groei te komen. Beginnen we vandaag dan zijn deze bossen rond 2050 volgroeid.
Het project zou zonder verdere aantasting van natuurlijke hulpbronnen en zonder grote industriële activiteiten wellicht op redelijk korte termijn al tot een substantiële daling van de warmte op aarde kunnen leiden.
'Voor ieder mens staan er 420 bomen op aarde' Bron RTL Nieuws 03 sep 2015
"Per jaar worden er zo'n 15 miljard bomen gekapt. Daarvoor worden er slechts 5 miljard terug geplant."
Uitgaande van een groei van de wereldbevolking in het huidige tempo zouden er zo'n 40 miljard bomen per jaar extra geplant moeten worden.

'Bomenkap voor EcoDummies' door boswachter Joop Stamhakker

"Wat veel mensen niet door hebben is dat 'Herplant' en 'Compensatie' na bomenkap helemaal niets oplevert. Meestal levert het zelfs uitsluitend verlies op. Ik hoor u denken: "Huh. dat is toch juist prima?"
Hier dan de simpelst mogelijke uitleg:
Stel uw gemeente besluit een tachtig jaar oude boom te kappen en er een even oude boom voor terug te planten, ter plekke of ergens anders in de gemeente.
De gemeente zou dan voor kap en herbeplanting de beschikking moeten hebben over twee tachtig jarige bomen. Na kap is daar nog een van over die dan 'herplant' is. Netto gaan we dus van twee oude bomen terug naar een.
De betreffende gemeente kijkt echter niet verder dan haar gemeentegrens lang is en 'verkoopt' haar beleid als win-win. "Netto doet onze gemeente het toch fantastisch?" Niet dus, ja binnen de grens lijkt het neutraal, maar waar kwam die herplante boom vandaan? Uit het bos? Van een kweker in Noord-Brabant? Daar staat nu een oude boom minder en daar is de netto score dus het verlies van een oude boom.
En of we dat nu doen met een enkele oude boom of tien kleinere en jongere boompjes, netto maakt het niets uit. Elke boom die onnodig gekapt wordt levert dus een netto verlies op ter grootte van de ecologische waarde van de gekapte boom."
Met dank aan onze boswachter! (Cartoon: Hugo Freutel)

Biomassa

'Nederland overvraagt biomassa twee tot vier keer' Bron: Natuur en Milieu 07 dec 2018 Ook van Natuur en Milieu: 'De rol van biomassa in een duurzame economie' (met een lange lijst van bronnen)
'Waarom biomassa een grotere klimaatkiller is dan steenkool' Bron: Trouw 22 nov 2017
"Biomassa is helemaal niet koolstofneutraal, stellen ze, op de korte termijn is het verbranden van houtkorrels zelfs slechter voor het klimaat dan fossiele brandstoffen."
Biomassa is dus helemaal geen win-win

Meer ook bij 'Energietransitie' en '2019 Staatsbosbeheer -2.0'

Aanvullendfe info:


'Climate Central' "Wetenschappers en journalisten geven hun visie op klimaatonderwerpen."
'Pulp Fiction' "As the world tries to shift away from fossil fuels, the energy industry is turning to what seems to be an endless supply of renewable energy: wood."
'Duurzaam Nieuws' "Duurzaamnieuws.nl wil de transitie naar een duurzame samenleving helpen versnellen."
'Greenpeace' "Wil jij een groene en eerlijke wereld? Dan zijn wij jouw grootste supporter. Als wij samen werken staan we niet langer machteloos tegenover misstanden, maar hebben we kracht en macht om er iets aan te doen."
'Groene11' "De Groene11 is het samenwerkingsverband voor public affairs van verschillende natuur- en milieuorganisaties."
'Kies Klimaat' "KiesKlimaat beoordeelde het stemgedrag van de landelijke politieke partijen."
'Klimaatverandering' "Voor een zinnige maatschappelijke discussie is het volgens ons belangrijk om de wetenschappelijke inzichten goed in beeld te hebben, en daar willen wij aan bijdragen."
'Milieu Centraal "Ontdek wat jij kan doen."
'Natuur & Milieu' "Vind hier alles wat jij wilt weten over Natuur & Milieu."
'Milieudefensie': 'Als onafhankelijke milieuorganisatie werkt Milieudefensie aan een duurzaam en eerlijk Nederland.'
'NVDE Nederlandse Vereniging Duurzame Energie' "De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) is dé organisatie van ondernemers in duurzame energie in Nederland."
'Federatie Tegen Biomassacentrales' "De FAB is de landelijke federatie tegen biomassacentrales, het verbranden van biomassa en ontbossing. Wij zijn zowel voor de bescherming van bestaande bomen en bossen als voor de uitbreiding hiervan binnen en buiten Europa."
'Global Forest Watch' "Forest monitoring designed for action. Global Forest Watch offers the latest data, technology and tools that empower people everywhere to better protect forests."
'ONE World' "Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld."
'Down To Earth' "Platform voor groene journalistiek."
'Sargasso' "Als rode draad door het bestaan van Sargasso loopt de overtuiging dat journalisten en lezers elkaar aanvullen en versterken. Het is onze missie journalist en burger dichter bij elkaar te brengen."
'Urgenda' "Urgenda is de organisatie voor innovatie en duurzaamheid die Nederland, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren , sneller duurzaam wil maken."
Aanbevolen door 'Urgenda':
'Klaar met alle meningen over klimaatverandering? Dit zijn de feiten' Bron: AD 09 mrt 2019
'Zo dien je klimaatsceptici van repliek: zeven klimaatmythes ontkracht' Bron: Trouw 10 mrt 2019
'WattisDuurzaam' "WattisDuurzaam schrijft over het duurzaam opwekken, opslaan en besparen van energie, met een technopositieve inslag en vanuit de overtuiging dat een goedkoop, duurzaam energiesysteem het antwoord is op grote wereldproblemen."
'WISE' "De missie van WISE is een wereld zonder kernenergie."
'Bomenridders' of op Twitter

Updates:

18 feb 2020:
'Hoe de groene landbouwambities van de EU verwaterden' Bron: De Volkskrant 18 feb 2020
"Omdat de lidstaten de groene ambities ontmantelden"
"Aan de subsidies zijn geen controleerbare doelen verbonden"
"Voor de boer is geld belangrijker dan de grutto"
"En de grootste boeren krijgen het meeste geld"

02 jan 2020:
'What If We Stopped Pretending?' Bron: Jonathan Franzen in The New Yorker 08 sep 2019
"The climate apocalypse is coming. To prepare for it, we need to admit that we can’t prevent it."

20 dec 2019:
'Insecten leggen massaal het loodje' Bron: De Volkskrant 20 dec 2019
"Over de oorzaak van de teloorgang zijn de hoogleraren het eens: het is een combinatie van het opofferen van natuurgebied voor landbouw, stedenbouw en industrie, de intensiteit van de landbouw, stikstof, verdroging van de grond en het gebruik van kunstmest en pesticiden."

20 dec 2019:
'Staat verliest Urgenda-zaak bij Hoge Raad en moet extra CO2-maatregelen nemen' Bron: AD 20 dec 2019
"Het gerechtshof ging daarin mee en oordeelde dat de klimaatverandering zo gevaarlijk is dat de staat conform het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens de zorgplicht heeft om burgers ertegen te beschermen."

20 dec 2019:
Giftig gas in dozen uit China: ‘Laat je bestelling maar een dagje staan...’ Bron: AD 20 dec 2019
"Aanleiding voor de waarschuwing is het drama rond binnenvaartechtpaar De Waardt, dat twee weken terug door een met fosfine (rattengif) behandelde lading veevoer op de intensive care van het UMC belandde."
Ja, zo kan Europa het eerste klimaatneutrale continent worden, maar dan mag je niet vragen naar de duurzaamheid van de spulletjes afkomstig van buiten Europa. Makkelijk scoren zo met die Green Deal van Frans Timmermans & Co.

12 dec 2019
'Met deze ambitieuze plannen moet Europa het eerste klimaatneutrale continent ter wereld worden' Bron: De Volkskrant van 12 dec 2019

28 nov 2019:
'Even een draadje over dierenrechtenactivisten/stalbezetters/dierextremisten - omcirkel de term die in uw frame van toepassing is. 1/' Bron: Derk Walters, Dagchef/avondchef en commentator @nrc twittert op 28 nov 2019

14 nov 2019:
'Duits ministerie over bladblazers: ze zijn te vies, en dodelijk voor insecten' Bron: NOS 14 nov 2019
"Ze zijn te luid, te vies en een bedreiging voor insecten en het milieu, zegt het ministerie."
"Privégebruik zou daarom niet moeten worden toegestaan en gemeenten zouden bladblazers alleen moeten gebruiken als er geen alternatief is, stelt het Duitse departement."
Wat vindt de ARBO hier eigenlijk van? 'Werknemers moeten veilig en gezond kunnen werken.' Bron: ARBO

01 nov 2019:
'Planbureau slaat alarm: kabinet haalt klimaatdoelen niet' Bron: AD 01 nov 2019
"Het kabinet waagt de gok om het vonnis niet te halen en zet zo onze toekomst op het spel. Om zeker te weten dat aan het vonnis wordt voldaan, is veel meer nodig: meer boeren met minder vee, het verlagen van de maximumsnelheid en de miljarden aan biomassa-subsidies schrappen en gebruiken om kolencentrales te sluiten”, stellen de milieuclubs (Greenpeace en Milieudefensie).
"In reactie op het tegenvallende nieuws over de CO2-reductie heeft Wiebes gezegd dat het kabinet ‘inzet’ op extra maatregelen die ‘particulieren en bedrijven’ moeten ‘verleiden’ om meer te doen voor het klimaat."

Eric Wiebes, minister van Klimaat

02 okt 2019:
'Interview Het politieke testament van Marianne Thieme Activist in de Kamer' Bron: De Groene Amsterdammer van 02 okt 2019
"Hoe kan dat nu, Mark, dat je in 2008 zei hoe mensonterend het was hoe wij varkens stapelden, dat je dat met mij eens was? Want daarna heb je me in de strijd tegen die mensonterende praktijk wel in de steek gelaten."
Mooi interview!

22 sep 2019:
Enthousiasme over harde stikstofmaatregelen: 'Pijnloos kan niet meer' Bron: AD 21 sep 2019
Rapport Remkes:
"De oppositie en regeringspartij D66 reageren enthousiast op het advies dat VVD-coryfee Johan Remkes volgende week aan het kabinet geeft om de stikstofcrisis te lijf te gaan. Remkes wil met zijn commissie de zwaarste noodmaatregelen treffen in verkeer en landbouw."

24 jul 2019:
'Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is echt uniek'. Bron: Maarten Keulemans in De Volkskrant van 24 jul 2019.
"Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses, gelijktijdig gepubliceerd in Nature en Nature Geoscience, laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is en dus ook best een natuurlijke oorzaak kan hebben. De huidige opwarming verloopt namelijk totaal anders."

17 jul 2019:
'Oplossing stikstofprobleem is heel simpel: de veestapel inkrimpen' Bron: NOS 17 jul 2019
"Het is heel simpel: we moeten de veestapel aanzienlijk inkrimpen", stelt Frank Berendse, emeritus hoogleraar ecologie. "Want daar komt het meeste stikstof vandaan."

07 mei 2019:
Natuur in rap tempo achteruit: ‘We breken de fundering van ons bestaan af’ Bron: AD van 07 mei 2019
"Van de naar schatting acht miljoen plant- en diersoorten op aarde, worden er ongeveer een miljoen met uitsterven bedreigd."
"Het gisteren gepubliceerde rapport van VN-natuurorganisatie IPBES wordt beschouwd als hét nieuwe wetenschappelijke naslagwerk voor de staat van de natuur. 150 wetenschappers uit vijftig landen hebben drie jaar gewerkt aan het 1800 pagina’s tellende document. Daarvoor analyseerden zij 15.000 bronnen."

08 mrt 2019:
"In de klimaatplannen wordt gepleit voor meer #bos om #CO2 op te vangen, maar in de praktijk wordt er juist veel gekapt. Dat komt vooral door oude afspraken die de #biodiversiteit moeten vergroten. En zo verdwijnt hier naar verhouding meer bos dan in het Amazonegebied." Bron: Nieuwsuur 08 mrt 2019

02 mrt 2019:
Onze omgeving wordt kaal gekapt, zonder dat we weten of er iets voor terugkomt’ Bron: De Monitor 02 mrt 2019
"Hoe zit dat dan op de Lemelerberg? In het beheerplan, waarin de voorgenomen kap is onderbouwd, komt het woord CO2 niet één keer voor."
Onbegrijpelijk toch?

25 feb 2019:
'Klik op de kaart: hoe is het gesteld met het bos in jouw buurt?' Bron: De Monitor van 25 feb 2019
"Nederland heeft volgens Global Forrest Watch tussen 2001 en 2017 gemiddeld 21.000 hectare bosbedekking verloren."

23 feb 2019:
'Waarom de kritiek op planbureaus propaganda is' Bron: Yvonne Hofs in De Volkskrant van 23 feb 2019
"Politici en lobbyisten trekken rapporten van planbureaus snel in twijfel. Niet omdat ze onbetrouwbaar zijn, maar omdat ze onwenselijk zijn, analyseert Yvonne Hofs."
"Maar heeft het planbureau nu inderdaad een rapport over de veehouderij aangepast na kritiek van de Stichting Agri Facts, zoals Boerderij schrijft? Nee, blijkt uit een toelichting van het PBL. Hier verspreidt de landbouwlobby met behulp van VVD en CDA alternatieve feiten."
Ze vernietigen daarmee het vertrouwen van de burger in de overheid en de democratie. Een zeer gevaarlijke tendens. Zie ook 10 jan 2019 en 18 nov 2018. Zie ook VVD Groningen en het KNMI.

17 feb 2019:
Massale wereldwijde bebossing kan decennium CO2-uitstoot neutraliseren” Bron HLN 17 feb 2019
"Als we gigantisch veel bomen aanplanten, heeft dat ook een gigantisch positieve invloed op de luchtkwaliteit."

11 feb 2019:
'Waar blijft al die nieuwe natuur die de provincies ons hebben beloofd?' Bron: Trouw 11 feb 2019
"Om de belofte waar te maken, moet de komende negen jaar nog 44.000 hectare nieuwe natuur worden gerealiseerd. Maar als we in het tempo van de afgelopen jaren verder gaan, wordt het Nationaal Natuurnetwerk pas in 2049 voltooid. Twintig jaar later dan beloofd."

06 feb 2019:
'Menselijke eetlust voor groot deel verantwoordelijk voor afname grote dieren' Bron: De Volkskrant 06 feb 2019
"Van de onderzochte grote soorten neemt 70 procent in aantal af en dreigt 59 procent zelfs uit te sterven, aldus de studie in Conservation Letters. Tot megafauna behoren bijvoorbeeld olifanten, giraffen, neushoorns, beren, walvissen, haaien, herten en wilde zwijnen."

31 jan 2019:
'Zware kritiek van oud-directeur Staatsbosbeheer op houtkap' Bron: Lokaal Nieuwsblad De Kaap 31 jan 2019
"Staatsbosbeheer is zo productiegedreven geworden, dat het bosbelang wordt veronachtzaamd. Een gevolg van de opgelegde marktwerking."

28 jan 2019:
'Nederland kan niet én de slager en melkboer van de wereld willen zijn én de klimaatdoelen halen' Bron: Lammert van Raan in De Volkskrant van 28 jan 2019
"Laten we om te beginnen stoppen met de 70 procent veeproductie die bestemd is voor de export."

23 jan 2019:
'Hoogleraar natuurbeheer: Deltaplan negeert de grootste sleutelproblemen op het Nederlandse platteland' Bron: De Volkskrant 23 jan 2019
"Een schone landbouw is haalbaar met stevig fiscaal beleid, niet met polderprietpraat, stelt Frank Berendse."
"Bij professionele organisaties als Natuurmonumenten en Wereldnatuurfonds is er alle reden om de wenkbrauwen te fronsen. Jarenlang hebben deze organisaties weggekeken van de grote problemen op het Nederlandse platteland en zelfs nu weigert men om zich hard te maken voor echte oplossingen."
Emeritus hoogleraar van de WUR Frans Berendse verwijst in zijn betoog naar het 'Deltaplan Biodiversiteitsherstel' en 'Samen voor Biodiversiteit'.

17 jan 2019:
'Alleen als we voortaan dit dieet volgen, kunnen we in 2050 alle monden voeden (en jaarlijks 11 miljoen doden voorkomen)' Dit stelt Marc Dinther in De Volkskrant op grond van het zojuist verschenen EAT-Lancet-Rapport. Bron: De Volkskrant van 17 jan 2019
"We moeten drastisch anders gaan eten: minder suiker, minder vet en zuivel, minder vlees vooral."

23 dec 2018:
Nederland ontbost verhoudingsgewijs meer dan het Amazonegebied’ Bron: De Monitor van 23 dec 2018
De kop zegt al genoeg.

18 nov 2018:
'Landbouw als economische motor' Bron: Boerderij 04 aug 2017
"De waarde van de export van de Nederlandse landbouw bereikt ieder jaar recordhoogten en is een succesverhaal. Bovendien is Nederland wereldwijd het tweede exportland voor landbouwproducten, na de Verenigde Staten."
Uit de cijfers van het CBS over 2015, hier geciteerd door Boerderij blijkt dat in dat jaar Nederland voor €6.770.000.000 aan vlees heeft geëxporteerd. We hebben met zijn allen vastgesteld dat de vleesproductie en consumptie drastisch omlaag moeten terwille van het realiseren van de milieudoelstellingen die internationaal afgesproken zijn.
Het is misschien sneu om tegen een boer te moeten zeggen dat hij iets produceert waar de mensheid niet meer op zit te wachten en ook niet beter van wordt. Dat zou de eerlijke boodschap van de politiek wel moeten zijn.
Er zijn wel meer beroepen te bedenken die in de loop der jaren achterhaald zijn geraakt en waarop we als mensheid diende te anticiperen.

07 nov 2018:
'We zijn niet geïnteresseerd in de redding van de aarde, maar in de redding van onze eigen arrogantie' Bron: Richard Powers in DeMorgen van 07 nov 2018
“Er heerst een agressieve technofiele cultuur die mensen ertoe verleidt te denken dat ze voor eeuwig zullen leven.” legt hij uit. “Ofwel letterlijk, omdat we in de toekomst het verouderingsproces zullen kunnen stilleggen, of alleen als bewustzijn, geüpload in de cloud. Het is de hoogtempel van de menselijke hybris en het menselijk exceptionalisme, het idee dat de mens los en boven de rest van de natuur staat."
“Er bestaat een technologie die ons van koolstofdioxide kan verlossen en niet echt veel innovatie vergt. Bossen, noemen we die."
Precies dat is wat ik hierboven trachtte te verwoorden.

30 okt 2018:
WWF: “Het is 1 voor 12 om de planeet te redden” Bron: HLN 30 okt 2018
"Wat we vandaag bovenal nodig hebben, is een toezegging van alle politieke partijen dat de strijd tegen de klimaatverandering en de bescherming van de biodiversiteit prioriteiten zijn die politieke programma’s overschrijden." Een plan B of iets vergelijkbaars dus.

06 aug 2018:
'Trajectories of the Earth System in the Anthropocene' Bron: PNAS Physical Sciences 06 aug 2018
Wie het bijbehorende kaartje bekijkt zou genoeg moeten weten.

23 jul 2018:
Toenemende vleesconsumptie "zal het milieu verwoesten" Bron: De Morgen 23 jul 2018
"Daarnaast is de vleesproductie een belangrijke factor in het verlies aan biodiversiteit. Om voldoende voer voor het vee te kunnen produceren, moeten bossen en andere landschappen immers wijken voor landbouwgrond. Het leegpompen van rivieren en meren om al die maïs en andere granen van voldoende water te voorzien, heeft nu al een impact op de beschikbare waterbronnen, aldus de analyse."

01 jul 2018:
'Zwaluw legt het loodje: Groningse ecoloog luidt de noodklok' Bron: DvhN 01 jul 2018
"We zijn het hele land aan het vergiftigen met al die bestrijdingsmiddelen. Die nieuwe landbouwgiffen zouden zogenaamd geen consequenties hebben voor de natuur, maar de zwaluwen vertellen het echte verhaal."
Boeren en natuur, roept u maar.

21 jun 2018:
'We eten minder vlees, maar slachten steeds meer dieren'. Bron RTL Z 20 jun 2018.
"We eten steeds minder vlees. En toch slachten we steeds meer dieren in Nederland. Het buitenland maakt daar gretig gebruik van. Dat komt voornamelijk omdat we zo goedkoop produceren en slachten."
En die boeren maar toneelspelen dat ze 'ons Nederlanders van een eerlijk stukje vlees voorzien'.

16 jun 2018:
'De beste manier om aan de toekomst te bouwen, is door meer te worden als een bos' Bron: Column Asha ten Broeke in De Volkskrant van 14 jun 2018
"Concurrentie en winstoptimalisatie zijn dus geen natuurwetten, peinsde ik. Een bos is zelfs een soort anti-neoliberaal systeem: in plaats van een markt waarin individuen dienen te proberen om ten koste van anderen de succesvolste te zijn in de strijd om schaarse middelen, is het een samenwerking die draait om delen en helpen. Hoe gaaf is dat."

14 jun 2018:
'Veehouderij is zo goed als failliet' Bron: De Volkskrant 14 jun 2018
"De veehouderij levert de maatschappij veel minder op dan gedacht. De sector kan uitsluitend voortbestaan omdat die de milieurekening niet betaalt."

04 jun 2018:
'Is rundvlees eten vervuilender dan autorijden?' Bron: NOS 03 juni 2018 Zie ook de bron: Science
"Wat bleek? Als er geen vlees en zuivel meer geproduceerd zou worden, wordt driekwart van de landbouwgrond wereldwijd overbodig."

01 jun 2018:
'Moet voor iedere gekapte boom per se één nieuwe boom terugkomen?' Bron: RTV Noord 31 mei 2018
Ja dus en misschien wel vijf of tien, zoals in de tabel valt af te lezen:
"Volgens Han Olff, hoogleraar ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, moet er altijd gekeken worden naar de functies van bomen."
"Zo hebben oude bomen holtes en takstructuren waar dieren in leven, die er bij nieuwe bomen niet direct zijn."

09 mei 2018:
RIVM waarschuwt voor biomassa: 'Het kan de gezondheid schaden' Bron: Trouw 09 mei 2018
"Het klonk als een oerdegelijk alternatief: de stook van biomassa als schone energiebron. Helaas, als ideale klimaatoplossing kunnen we dit wegstrepen. Het RIVM waarschuwt dat de stook van hout en groenafval zorgt voor een serieuze toename van fijnstof."
Opnieuw: biomassa is dus geen win-win.

28 apr 2018:
'Zonder insecten overleven we niet - en binnen tien, twintig jaar is het crisis' Bron: Trouw 28 apr 2018 (leesadvies: zet de borrel vast klaar)
"Dode lichamen zullen veel langer blijven liggen als er geen vliegenlarven en aaskevers meer zijn om die te verteren. Dode bomen zullen eindeloos lang blijven staan. Het landschap wordt een composthoop die slecht rot en waarin ziekteverwekkende bacteriën gedijen. Dat klinkt als een aflevering van 'The Walking Dead', ik weet het. Maar het is plausibel."
Zal hem niet in dank worden afgenomen door de landbouwlobby, maar klinkt toch wel overtuigend en wie goed om zich heen kijkt ziet dit proces zich in rap tempo voltrekken.

04 apr 2018:
'Er moet een einde komen aan veehouderij die onvoldoende rekening houdt met het klimaat om maar iedereen aan een boterham te helpen' Pieter Hotse Smit interviewt Krijn Poppe in De Volkskrant van 04 apr 2018.
"Landbouw in cijfers:
100 miljoen kippen, 13 miljoen varkens, 4 miljoen runderen, 1 miljoen schapen en een half miljoen geiten stoten in Nederland samen een hoeveelheid broeikasgassen uit die overeenkomt met 18 mton (megaton, een miljoen ton) CO2. Met de huidige stand van de techniek is dit naar verwachting in 2050 teruggebracht naar 10 mton CO2, evenveel als het totale emissiebudget dat Nederland binnen de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs (95 procent lagere uitstoot dan in 1990) dan nog heeft. Op dit moment is de totale uitstoot van Nederland 195 mton."
Stoppen met de veeteelt lijkt de simpelste en meest efficiënte oplossing. De rest zijn gewoon lapmiddelen en schijnoplossingen. Wanneer zegt iemand nu gewoon eens hardop wat er eigenlijk gezegd moet worden: "Er moet een einde komen aan de veehouderij"? Nou ja, gelukkig is er een politica die dat wel regelmatig zegt in de Tweede Kamer.

18 nov 2017:
'Nasa map of Earth's seasons over 20 years highlights climate change'.

Voetnoten:
[1]World map of countries by ecological deficit
[2]De Voetafdruk
[3]Justdiggit