Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Het Muntje Valt
Het Muntje Valt
03/30/2020

Let op: anticiperend op de 'EU vs Disinformation campaign' van de 'European External Action Service East Stratcom Task Force' en vanwege invoering van onder meer de Duitse 'Netzwerkdurchsetzungsgesetz' heeft de redactie van deze website besloten per 1 februari 2018 op alle politiek gevoelige items preventief 'SelfCensuur'* toe te passen.


'Vrijheid Van Meningsuiting':
“The ability to express ourselves freely is fundamental to a free society,” said Jodie Ginsberg, chief executive officer of 'Index on Censorship'. "This includes the freedom to publish, to satirise, to joke, to criticise, even when that might cause offence to others. Those who wish to silence free speech must never be allowed to prevail." Bron: The Guardian 08-01-2014
Zie ook: Amnesty International over 'Vrijheid van Meningsuiting' en 'A History and a Warning'


'Coronavirus COVID-19'

'Het Muntje Valt' ('Het Corona Manifest')
Wat een Coronacrisis in onze samenleving zoal aan inzichten oplevert (30 mrt 2020, bijgewerkt 09 jul 2020).
Zie ook: 'Natuurlijk!', 'Plan Toek', 'Energietransitie', 'Politiek' en 'Het Gekleurde Plastic Polder Rietje' (Met, ja nu al, prognose uitslag TK Verkiezing 2021!)

Een beetje 'social distancing' verleidde me om nog eens wat in de bronnen te duiken van de economie, de politiek, het milieu en hun onderlinge relatie.

In een studie Geschiedenis aan de RUG kwam uiteraard het vak economie voorbij. Weliswaar als bijvak, maar toch. Om eerlijk te zijn snapte ik het niet echt goed. Pim Kooij legde ons ooit uit dat de slavernij in Amerika was afgeschaft omdat slaven niet meer rendabel waren. Het klonk in mijn oren onthutsend en harteloos, maar als de deskundige het zegt, dan zal het wel zo zijn.
Als linkse rakker was me wel duidelijk geworden dat ik weinig sympathie voelde voor het kapitalistische systeem, zonder overigens direct een groot aanhanger te worden van de CCCP of types als Mao in China. Mijn sympathie ging een beetje richting PSP, maar echt heel politiek geëngageerd was het allemaal niet.

In 1989 viel de Berlijnse Muur en de westerse wereld vierde feest. Het communisme was verslagen (Zie: 'De invloed van het Communistisch Manifest' in Historiek) en daarmee kwam alles wat maar een beetje links, groen en progressief was in een ander daglicht te staan. Wie geen aanhanger meer was van de overwinnaar, het kapitalisme, politiek vertaald in het neoliberalisme, werd geframed als aanhanger van Stalin, voorstander van de dictatuur, Stasi, noem maar op. Het leek ook wel alsof het klopte: The Sky Is The Limit.

In 2008 kregen we de bankencrisis, ook wel de kredietcrisis genoemd. Velen dachten helaas "het zal wel", zo gauw mogelijk maar weer 'business as usual'. Er werden extra kredieten gegeven, er kwam virtueel geld op tafel en reëel geld werd 'zomaar' bijgedrukt. Wie snapte nu eigenlijk nog hoe dat zat? Wij waren opgevoed met zaken als de Gouden Standaard, geloofden dat tegenover elke gulden een staafje goud ergens in de USA in een kluis lag, met allemaal bewakers eromheen. Een beetje naïef, maar wel de realiteit.

Nog voor de Coronacrisis deden geruchten de ronde, niet alleen geruchten trouwens maar ook vele experts uitten zich in die richting, dat we aan de vooravond stonden van een nieuwe economische crisis. "Zal wel", leken velen opnieuw te denken, maar de groeiende aanhang van het rechtse Populisme in de Westerse wereld bevestigde eigenlijk al het vermoeden dat veel mensen zich zorgen maakten over hun positie en hun toekomst.

Groei, krediet en vertrouwen is waar het in het kapitalisme vooral om draait. Het gaat om een religie, waarbij het vertrouwen in een oneindige groei de basis vormt. Die kan plaats vinden als we maar genoeg krediet hebben. En krediet kun je jezelf verstrekken, dus wat staat ons in de weg? Zolang we dat verhaal geloven kan het systeem voortbestaan. Tenzij? Tenzij we ontdekken dat de 'taart' niet oneindig kan groeien, omdat de bronnen op aarde eindig zijn en niet oneindig. Wil je een grotere 'taart' dan heb je meer graan nodig en waar je extra graan verbouwt heb je geen natuur meer. Bij het item 'Energietransitie' kwam dit al aan de orde. Johan Cruijff wist het ook al: "Elk nadeel heb zijn voordeel". Dat klopt, maar het houdt ook het omgekeerde in: "Niets voor niets".

Onze aarde is niet onuitputtelijk. De biodiversiteit kan niet oneindig aangetast worden en toch blijven bestaan. Oneindige groei, de basis gedachte van het kapitalistische geloof, is dus een misvatting. Op sommige vlakken kun je groeien, bijvoorbeeld bij het maken van schulden, maar tegenover die (schijn)groei staat dus krimp op andere gebieden, zoals de biodiversiteit. Daar kun je wel tegenover stellen dat op allerlei gebieden technologische foefjes te verzinnen zijn die voor oplossingen zorgen en dat de mens dat altijd al gedaan heeft, maar dat verhaal klopt niet. Waarom staan wij nu anders met de rug tegen de muur? Waarom dreigt er een klimaatcatastrofe? Als wij de laatste tweehonderd jaar met onze 'Verlichtingsmoraal' het allemaal zo goed wisten, hoe kan de huidige situatie dan het resultaat zijn? De conclusie kan slechts luiden, dat elke vooruitgang intrinsiek een achteruitgang met zich heeft mee gebracht.

Het lijkt er sterk op, het wordt ook aangetoond door wetenschappers, dat het Coronavirus gelinkt kan worden aan de bio-industrie. Onze boeren rammen zichzelf op de borst waar het gaat om de export van varkens naar China. Onze regering en onze economen kunnen ons voorrekenen wat voor geweldige winsten er worden geboekt. Klopt allemaal, maar het is zoals gewoonlijk het halve verhaal. China zit te springen om varkens, omdat ze die willen eten, en omdat bij hun de Varkenspest heerst. Onze prachtige economische groeicijfers gaan dus ten koste van dierenwelzijn en volksgezondheid, zowel hier als daar. In de monoculturen van de westerse vleesindustrie is de paniek al zo groot, dat een nieuw 'IJzeren Gordijn' wordt geplaats in Oost-Europa om de Varkenspest, die onder wilde zwijnen heerst, de baas te kunnen blijven. Omdat onze bio-dieren vrijwel allemaal nagenoeg klonen van elkaar zijn, kan deze industrie alleen overleven dankzij antibiotica en vernietiging van in het wild levende dieren. Zo kwetsbaar is ons bestaan geworden. De Coronacrisis lijkt ook in dit beeld te passen. Hoogstwaarschijnlijk is deze een direct gevolg van ons economisch handelen en onze misvattingen omtrent het begrip groei.
'Het is niet de schuld van de vleermuis', zo lezen we in De Groene Amsterdammer van 08 apr 2020
"Virussen als Ebola en Corona zijn waarschuwingssignalen van de natuur. Want de mens zet de balans tussen (wilde) dieren en hun omgeving op z’n kop. De consensus onder wetenschappers is dat we daarom steeds meer epidemieën moeten verwachten."
"Terwijl we onze omgeving verwoesten, vernietigen we overal dieren, schimmels, bomen en planten. Al die organismen dragen unieke virussen met zich mee en door ze te vernietigen stellen we hen in staat om zichzelf te 'redden' door verder te evolueren en menselijke virussen te worden."

Nog even een praktisch voorbeeldje, nu dicht bij huis, niet direct gelinkt aan Corona, maar wel aan onze omgang met de natuur. Een Gemeente kapt een boom en herplant op dezelfde plek of elders een 'nieuwe' boom van een kwekerij. Economisch gezien levert dat flink wat op. Ambtenaren aan het werk, kappen door hoveniers, biobrandstof voor de centrale, transporteurs aan het werk, kwekerij weer aan de slag en ga zo maar door. Maar ecologisch gezien ga je van twee bomen terug naar een. Dat levert dus een groot verlies op qua natuurwaarde.
Een ander voorbeeld in onze directe leefomgeving. Om ons huis af te koelen kunnen we een of meerdere bomen planten voor de deur of in de tuin. We kunnen ook een airco installeren. Het boompje kan als klein stekje gratis de grond in en levert economisch dus niks op, maar verrijkt wel de natuur. De airco levert economisch tal van voordelen op. Maar wat kost een airco aan energie, grondstoffen en aan milieu? Wat als mensen er ook nog eens groen voor gaan kappen, net als bij het plaatsen van zonnepanelen op het dak, waarbij je regelmatig ziet dat bomen uit de tuin er voor opgeofferd worden?

Wat zeker zo belangrijk lijkt te zijn als die bomenkap op zich is dat door het kappen van bomen, het doodspuiten van akkers, het uitroeien van dieren (Vossen, Steenmarters, Wilde Zwijnen) en insecten (Eikenprocessierupsen, Wespen, Muggen, Vliegen), de virussen (Corona) en bacteriën juist op zoek (moeten) gaan naar nieuwe plekken om te overleven. We creëren zo dus juist problemen in plaats van ze op te lossen. Als we de Vleermuis uitroeien zullen de op hen levende parasieten op zoek (moeten) gaan naar nieuwe 'gastheren', zoals daar is de mens.

In het kapitalisme blijkt alles wat geen economisch rendement, lees vergroting van het krediet of schuld, oplevert niet interessant te zijn. Vandaar de desinteresse voor de zwakkeren (in onze natuur en in onze samenleving) en de participatiegedachte (red jezelf maar). Vandaar ook de verwaarlozing van de biodiversiteit. Vandaar ook de reden dat een Coronavirus zo ongenadig kan toeslaan. Want in het kapitalisme is het bijvoorbeeld erg dom om te investeren (is lenen) in het ontwikkelen van een vaccin als de kans op ziekte klein is. Korte termijn investeringen met vertrouwen op winst en kans op (economische) groei, daar gaat het om in dat systeem. Dat verklaart voor een fors deel waarom wij niet waren voorbereid op een Coronacrisis en is er mogelijk zelfs de oorzaak van. De kennis was er wel, maar de wil om er iets maatschappelijk nuttigs mee te doen ontbrak. Omdat de economie op de eerste plaats kwam.

Sommigen onder ons voeren aan dat als puntje bij paaltje komt de meeste mensen wel deugen, dat mensen niet met voorbedachte rade slecht zijn en het meestal 'wel goed bedoelen'. Daarover kun je twisten, maar laten we er maar eens optimistisch vanuit gaan dat het echt wel zo is dat de meeste mensen 'deugen'(1). Dan blijven er toch twee cruciale vragen over. Wat hebben we aan die kennis, want de keten is zo sterk als de zwakste schakel. Het touwtje uit de deur laten hangen, omdat de meeste mensen deugen, is toch niet zo'n goed idee als er een dief door je buurt struint?
Maar zelfs als je dat vertrouwen wel kunt hebben in jezelf en de medemens, dat we het 'goed bedoelen', komt toch de volgende vraag: wat is dat 'goed bedoelen' dan?
(1) RTV Noord 09 jul 2020: "De meeste mensen deugen (niet)" (82,3/82,7%)

Diverse deskundigen  stellen dat onze identiteit voor een groot deel wordt bepaald door de normen en waarden (goed en kwaad) waarmee we worden grootgebracht. Een adoptiekindje uit Azië zou in Nederland dezelfde identiteit ontwikkelen als de meeste Nederlanders, even afgezien van dat het te maken zou kunnen krijgen met discriminatie op grond van uiterlijk of paspoort.
Wat is de Nederlandse identiteit anno 2020? Onze maatschappij lijkt tot in de haarvaten doordrenkt met het neoliberale geloof, inhoudende dat het individu op de eerste plaats staat, het ikke, ikke. Groei en succes zijn de belangrijkste waarden waar we mee worden opgevoed. Kijk maar naar de kleine kindertjes die op de Vrijmarkt op Koningsdag al ingepompt krijgen dat ze als ondernemertjes alles moeten doen om met de vetste winst thuis te komen. Oh wee als er niks verkocht is.
En nu, tijdens deze Coronacrisis zitten we gedwongen op de bank eventjes met de confronterende vraag: waartoe dient groei eigenlijk? Waarom hebben we altijd haast? We worden geconfronteerd met de vraag of groei een doel is of een middel? Velen zijn zich gaan  afvragen: wat is de fundamentele zin van ons leven?

De meeste Nederlanders zitten met het 'probleem', dat ze zelf nauwelijks meer weten waar hun gedachten over 'goed en kwaad' vandaan komen. Wat de meeste burgers om hen heen doen zal dan wel 'goed' zijn veronderstellen ze waarschijnlijk. Als onze overheid dan vanaf de val van De Muur in 1989 op het neoliberalisme heeft ingezet, inclusief de PvdA, dan kunnen we vaststellen dat onze bevolking vrijwel volledig besmet is met het neoliberale virus en er maar weinigen in staat zullen zijn zich daar nog van te bevrijden. We bedoelen het dan misschien wel 'goed', maar zijn we nog wel in staat om echt kritisch over onze normen en waarden na te denken?

Je kunt je dan ook eens afvragen of er feitelijk wel zo'n groot verschil is tussen de aanpak van de Coronacrisis in het 'dictatoriale' China en het 'liberale' Nederland. Beiden landen gingen uiteindelijk over tot een Lockdown, in China door de staat opgelegd, in Nederland door kabinet Rutte 'intelligent' geïmplementeerd. In China wordt het direct duidelijk dat de overheid beslist over de burger. Mark Rutte durft dat niet, zijn tactiek is altijd geweest om anderen de verantwoordelijkheid op te dragen, zodat wanneer het fout gaat hij zich daarachter kan verschuilen. Zijn spindoctor, gedragspsychologen, Willem-Alexander, Máxima en de media carousel staan hem hierin bij en draven voor hem op. In de Coronacrisis leunt Rutte op twee pijlers: de eerste is die van het neoliberalisme, die van de vrijheid van het individu. "In dit land mag iedereen zelf bepalen wat hij wil doen". De tweede is die van de 'deugd', een pijler uit het christelijk denken omtrent 'goed en kwaad'. Door grote groepen van de bevolking te framen als 'goed volk', wordt de rest tot 'kwaad volk' gedegradeerd. Appelleer je nu handig aan de ene groep dan zet je de hele bevolking onder grote mentale druk. Want wie wil er nu 'slecht' genoemd worden? En wanneer je die grootste groep 'deugers' nu doordrenkt met het neoliberale gedachtegoed, dan kun je de bal het werk laten doen. Als het fout gaat weet je van niks.

Als we dan toch vergelijkingen maken met de voormalige DDR en onze huidige maatschappij dan is het aanzetten van de burger tot het in het gareel houden van de buurman toch wezenlijk niet heel veel anders dan wat de Stasi (lees Arnon Grunberg) in de DDR propageerde? Hier doen we het alleen wat subtieler, begeleid door wat balkonzang. "Maar een bon stopt het virus niet", zegt wijkagent Heidanus uit Groningen, die dus de opdracht heeft gekregen om niet te handhaven en zo de mensen te verdelen tussen 'goeden' en 'slechten'. Het gevolg van deze strategie is dat je chaos creëert, volgens de 'Wet van de Jungle'. Je zou het ook 'Gaslighting' kunnen noemen: verwarring zaaien en je vervolgens opwerpen als 'De Grote Leider', bij ons 'De Staatsman' ("Straks kan hij zich niet meer verschuilen achter deskundigen. Dan kan de crisis als een boemerang terugslaan").

Bedrijf je zo politiek dan is het eigenlijk gewoon een laffe en 'beschaafde' vorm van dictatuur, die de meeste mensen niet eens door zullen hebben. Je zet de ene burger op tegen de andere, onder het motto van solidariteit en kijkt zelf de andere kant uit. "De campings blijven open, maar het sanitair moet dicht". Zo polder je je verantwoordelijkheid door naar de burger.

Met betrekking tot het begrip solidariteit kun je je dus ook de vraag stellen: met wie zijn wij eigenlijk solidair? Met de kwetsbaren, met de zwakkeren, of komen we niet verder dan solidariteit met onszelf en de eigen groep, de mensen die in onze ogen 'deugen'? En waarom zijn we in deze crisis dan wel solidair en was solidariteit in de ogen van de neoliberalen sinds 1989 vooral een scheldwoord? Is het niet vooral uit angst voor het eigen hachie? Hoe solidair was Mark Rutte tot nog toe met de zwakkeren en de kwetsbaren? Hoe solidair waren wij, de 'goeden', tot voor kort met hen? En hoe solidair zouden wij zijn als we wisten dat we zelf immuun waren, maar mogelijk wel besmettelijk zouden kunnen zijn voor anderen?

Mochten wij uit 'solidariteit' met kwetsbaren in onze maatschappij 'vrijwillig' de Lockdown maatregelen geaccepteerd hebben, dan wordt de grote vraag straks: zijn wij daartoe ook bereid na de Coronacrisis? Ter bescherming van de natuur en de kwetsbaren? Zijn we dan ook bereid duurzamer te leven? Of wordt het 'business as usual' als we zelf geen direct risico meer lopen?

De Coronacrisis en de Lockdown kunnen we ook zien als de ultieme lakmoesproef van het neoliberalisme.
Velen zitten thuis wat op de bank te filosoferen over de zin van het bestaan. Een economische crisis staat voor de deur. In Den Haag moet gekozen worden wie daarbij steun verdient. Van ons wordt solidariteit verwacht met slachtoffers van deze crisis. Maar we zijn niet solidair met al die 'slachtoffers' en zelfs in Den Haag zijn ze het (eventjes) niet. Waarom niet? Omdat we instinctief aanvoelen dat velen zich onterecht verrijkt hebben aan ons, aan onze wereld en aan onze natuur bijvoorbeeld.
Dat besef dringt bij velen door en dat lijkt ook niet meer dan logisch. Waarom zou jij moeten inleveren om een 'graaier' of iemand met een 'bullshitbaan' te compenseren?
Daarover denken we nu na op het balkon, maar velen zullen zich straks wellicht blijvend afvragen: waarom 'privatizing the gains, socializing the losses', ofwel waarom 'zij de lusten en wij de lasten'?
En velen zullen zichzelf de vraag stellen: wat zijn die lusten mij werkelijk waard?

Bij velen, met name Millennials, blijkt dat neoliberale denken tijdens deze coronacrisis te leiden tot meer depressies en burn-outs, waarbij de onterechte gedachte vaak is dat we de oorzaak daarvan bij ons zelf zouden moeten zoeken. En juist die gedachte lijkt oplossingen in de weg te staan. "Als je niet slaagt, heb je dat aan jezelf te danken. De claim op succes is groot: er leuk uitzien, een leuke baan, schattige kinderen. Er wordt veel van ze verwacht, zo voelt het voor hen", stelt Cecile Collaris, coach en voorzitter van Burnout Preventie Brabant.
En wat en waar is een echte vriend in een wereld waar het draait om rendement? "Een écht goede vriend heeft alleen jouw welzijn voor ogen. Vrienden willen het beste voor je, zonder dat ze daar zelf per se gebaat bij zijn. Simpel gezegd accepteren ze je zoals je bent. Het rendementsdenken dat de rest van de maatschappij typeert - ik investeer in iets en wil zo snel mogelijk resultaat zien - maakt plaats voor een empathische vorm van wederkerigheid" zegt hoogleraar sociologie Beate Volker.
Als presteren en rendement op plaats een staan en je dient jezelf daar voor honderd procent voor verantwoordelijk te voelen, dan wordt het dus moeilijk om erachter te komen wie je kunt vertrouwen, wie je vrienden zijn. Op wie kun je dan rekenen als het tegen zit en wie op jou? Dan is het logisch dat veel mensen in die ik-maatschappij, ondanks de nodige welvaart, zich toch ongelukkig en eenzaam kunnen gaan voelen. Een coronacrisis zal dat gevoel bij velen versterkt hebben.

De vernietiging van het milieu, de desastreuze bio-industrie, het uitkleden van de zorg en het misbruiken van het begrip solidariteit; ze zijn allemaal het resultaat van de keuzes die onze neoliberale overheid (vier kabinetten Balkenende en drie keer Rutte) jarenlang heeft gemaakt en waarvoor wij als burger nu de rekening gepresenteerd krijgen. Een burger die het vast goed bedoelt maar die gedeeltelijk zodanig gebrainwashed is door het neoliberalisme, dat die burger nauwelijks nog bij machte lijkt om zelfstandig kritisch na te kunnen denken om zo een stevig gefundeerde eigen mening te kunnen vormen.

Een 'intelligente' 'dictatuur met zachte hand' of een 'dictatuur van de verleiding' zou je de huidige situatie kunnen noemen waarin wij hier leven.
En of het nu om de dictatuur van de Staat gaat (China en meer en meer ook de EU en de USA) of die van de Multinationals (EU en USA en meer en meer China) lijkt evenmin veel uit te maken. De economie als leidraad in ons leven blijkt in beide systemen even desastreus voor het leven op onze planeet.
Dat is eerder een constatering dan een politieke stellingname.
Nog even terug naar de tegenstelling tussen de beide politieke systemen en de link met COVID-19. Wij in de kapitalistische wereld kopen en dragen een mondkapje het liefst alleen om onszelf te beschermen. In die andere wereld doe je dat om je medemens te beschermen. Het is eigenlijk het cruciale verschil tussen wij en zij, tussen ik en jij.

De hamvraag is daarom misschien wel: Valt het Muntje of Valt het Muntje om?

Uit de media:

28 jun 2020:
Veel millennials kampen met burn-out: 'Sta je daar, als jankwijf' Bron: AD 28 jun 2020
De wereld van de millennial is maakbaar, stelt Cecile Collaris, coach en voorzitter van Burnout Preventie Brabant: je bent verantwoordelijk voor je eigen geluk. "Als je niet slaagt, heb je dat aan jezelf te danken. Zo voelt het voor hen."

23 jun 2020:
'Zo herken je een echte vriend' Bron: AD 23 jun 2020
"Het rendementsdenken dat de rest van de maatschappij typeert - ik investeer in iets en wil zo snel mogelijk resultaat zien - maakt plaats voor een empathische vorm van wederkerigheid" zegt hoogleraar sociologie Beate Volker,

22 mei 2020:
'Chinese toestanden': waarom het Westen en Azië zo anders denken over privacy Bron: De Volkskrant 22 mei 2020
"'Aziaten zijn gebrainwashed', is een reactie die je hier weleens op het 'andere' privacydenken hoort. Maar, benadrukken beide Hongkongse filosofen, West-Europeanen zijn net zo 'gebrainwashed', door de heersende culturele ideeën over individualiteit en autonomie."

15 mei 2020:
Hans Hoogervorst: 'Als de centrale banken zo doorgaan, loopt het geheid slecht af' Bron: De Volkskrant 15 mei 2020
"Dit monetair en budgettair nihilisme leidt op zijn best tot langdurige economische stagnatie. Op zijn bést. Maar ik vrees dat… Uiteindelijk gaat er iets onvoorspelbaars gebeuren. Ik weet niet of dat hoge inflatie of een grote depressie is, maar dit kan gewoon niet goed aflopen. Gratis geld bestaat niet, er is altijd een prijs."
Conclusie?

26 apr 2020:
'Ons kapitalistische zelfbeeld staat op barsten: ik ben succesvol, dus ik ben, toch?' Anouk Boone in Gastcolumn in De Volkskrant van 26 apr 2020
"Het doet me denken aan een verhaal over een eenvoudige visserman, een Braziliaanse legende volgens de bekende schrijver Paulo Coelho."
Mij deed deze column denken aan backpacken langs de Cycladen in Griekenland. Op zoek naar een slaapplaats liepen we het oude Griekse omaatje tegen het lijf. "Hier lekker op het strand", wees ze. "Meer sterren krijgt een hotel niet en leuker gezelschap dan nu hoef je je ook niet te wensen". "Neem nou onze voormalige dorpsgenoot Jurgos, die met zijn dure Mercedes naar Athene is vertrokken" legde ze verder uit: "Jurgos, grande magazine Athinai, but Jurgos little cucumber".
Op Naxos leken de mensen arm qua geld, maar rijk van geest.

25 apr 2020:
'Wetenschappers bekritiseren gebrek aan openheid corona-adviezen' Bron: NOS 25 apr 2020
"Ik had een discussie over een gebrek aan transparantie verwacht in landen als China, maar niet in Nederland. In die zin verbaast het me echt."
Een 'intelligente' 'dictatuur met zachte hand' dus.

25 apr 2020:
Twee maanden buffelen op de ic: ‘De manier waarop we moesten werken heeft levens gekost’ Bron: AD 25 apr 2020
"Ik ging er al vrij snel vanuit dat we zouden moeten opschalen. Het idee dat we het virus in de kiem zouden smoren, heb ik nooit gehad. Ik denk dat veel communicatie vanuit rijk en RIVM moet uitstralen dat er geen paniek is. Maar je zag het aan de maatregelen: Die waren gericht op beheersing van het virus, niet meer op uitbanning."
Te laks en te laat dus geweest het rijk en het RIVM in de beginfase.

25 apr 2020:
'Bedrijven die het alleen gaat om geld verdienen, hebben geen bestaansrecht' Bron: Column Ewald Engelen, Marcia Luyten en Jeroen Smit e.a. in De Volkskrant 25 apr 2020
"Ook grote, beursgenoteerde bedrijven kloppen aan voor staatssteun. Die steun mag niet onvoorwaardelijk zijn. Wie het algemeen belang schaadt, zoals Booking.com, moet worden verplicht tot terugbetaling. Want dit is het moment om de economie duurzaam en sociaal te maken."
"De basisgedachte van deze richtlijnen is dat bedrijven die zich rekenschap geven van alle belanghebbenden, mogen rekenen op de steun en solidariteit van de Nederlandse belastingbetaler."
Als je geen roofbouw op deze planeet wil klinkt dit als een redelijk pleidooi. Haal de ondernemingen maar door een sociale en duurzame lakmoesproef.

24 apr 2020:
'Wat we nu al hebben geleerd: weg met die onzin' Bron: Anne-Gine Goemans in De Volkskrant van 24 apr 2020

21 apr 2020:
'Professor Raina MacIntyre – The COVID-19 pandemic update' Bron: Kirby Institute Seminar Series 21 apr 2020

20 apr 2020:
'De coronacrisis legt genadeloos bloot waar de roofridders zitten' Bron: FTM 20 apr 2020
"Het is een klassiek geval van 'privatizing the gains, socializing the losses'."

17 apr 2020:
Verpleeghuizen wekenlang genegeerd bij verdeling mondkapjes: 'Kabinet nam ons niet serieus' Bron: AD 17 apr 2020
Zorgdirecteur Buijing: "Onze klachten werden niet voldoende serieus genomen. Het kabinet heeft niet willen horen dat IC-patiënten niet zomaar uit de lucht komen vallen."
Nee, maar nu zit mamsie Rutte in zo'n besmet tehuis en nu gaat Mark Rutte het wel serieus nemen?

15 apr 2020:
'Kabinet negeerde adviezen over pandemie-aanpak' Bron: Hans Marijnissen in Trouw 15 apr 2020
"Nederland zou 'medeschuldig' zijn aan de huidige problemen bij de World Health Organization (die steeds te laks reageert) omdat er 'te weinig oog is voor de versterking van de gezondheidssystemen in brede zin'."
Vanaf 2010 kabinetten Mark Rutte I, II en III.
'Nederlandse kabinetten sinds de Tweede Wereldoorlog' Bron: Wikipedia

15 apr 2020:
'Drie keer werd Nederland gewaarschuwd voor een pandemie, maar de regering koos voor het isolement' Bron: Hans Marijnissen in Trouw 15 apr 2020
"De Nederlandse regering kreeg na de ebola-uitbraak in Afrika drie keer het dringende advies een aanpak te ontwikkelen waarin pandemieën internationaal kunnen worden bestreden. Maar ze koos voor het isolement."
"Hij heeft al het gevoel dat er weinig met zijn advies over de aanpak van pandemieën zal gebeuren. En daarom voorziet Ger Steenbergen in 2018 zijn uiterst kritische rapport van een prikkelende spreuk van Johan Cruijff. 'Vaak moet er iets gebeuren voordat er iets gebeurt'."
En als 'Staatsman' Mark Rutte jarenlang gefaald heeft moeten wij nu de rijen sluiten, het Wilhelmus gaan zingen op het balkon en solidair zijn met de slachtoffers. "Sorry jongens, kom op, we maken allemaal wel eens een foutje, maar nu moeten jullie even door mijn zure appel heen bijten".
Ja als je scenario één, twee en drie al aan je neus voorbij hebt laten gaan, dan rest weinig meer dan een paniekpakket noodmaatregelen uit te vaardigen.

11 apr 2020:
'Surely the link between abusing animals and the world's health is now clear' Bron: Nick Cohen in The Guardian van 11 apr 2020
"Het verband tussen het misbruiken van dieren en de gezondheid van de wereld is nu toch wel duidelijk."
"Een veronachtzaming van het welzijn van de dieren is vaak de kern van de ziekte. Maar politici durven het verband niet te leggen..."
"De grootspraak dat "als de feiten veranderen, ik van gedachten verander" is een tamelijk holle frase. "Als de feiten veranderen, versterk ik mijn vooroordelen" klopt beter. Als je bewijs ervan zoekt, kijk dan naar het coronavirus dat alles heeft veranderd en denk aan het onbetwiste feit dat het zich heeft verspreid vanwege het misbruik van dieren door de mensheid."

11 apr 2020:
'Februari: de verloren maand in de strijd tegen het coronavirus' Bron: Reconstructie Corona in Februari in De Volkskrant van 11 apr 2020
"Bij de Haagse ministeries gaan desondanks geen alarmbellen af. Nederland zegt onmiddellijk zijn medewerking toe bij het verschepen van de cruciale spullen naar China. 'We waanden ons onkwetsbaar', zegt een ambtenaar terugblikkend."
"Volgens Haagse bronnen is er in die tijd nooit een discussie of de skivakanties naar Italië ontraden moeten worden. Ook het annuleren van carnaval is geen onderwerp van gesprek."
"In de interne documenten van het RIVM staat dan dat de ‘containment­strategie’ een week na de eerste besmetting al achterhaald is."
"Zelfs de pers stelt geen kritische vragen meer."
"Dat de strategie om het virus te controleren zo snel instort, leidt in Den Haag amper tot discussie. Premier Mark Rutte wil geen onderlinge verwijten. Er moet eenheid uitgestraald worden. 'Als je al iets zegt over ­iemand anders, zeg dan iets positiefs', blijft zijn devies."
Hoe Rutte III met zijn neoliberale aanpak dus faalde in de Coronacrisis. Hoe mijnheer de burgemeester Koen Schuiling van Groningen met zijn zalvige prietpraat en aanpak faalde. Nederland Polderland. Maar een virus laat zich niet polderen, dat wisten alle echte deskundigen.
Een Coronacrisis pak je niet aan door 'solidair' naar 'The Passion' te gaan kijken of aan de lippen van Mark Rutte, Willem-Alexander of Máxima te gaan hangen, maar door pro-actief te handelen, te doen, zoals de VVD slogan luidt. Maar dat gebeurde dus niet.

11 apr 2020:
'De meeste mensen deugen (maar dat doet er niet toe)' Bron: Trouw 11 apr 2020
"De coronacrisis drukt ons weer eens met de neus op de feiten: de groep mensen die niet deugt, is vaak van veel grotere invloed op de maatschappij dan alle brave burgers bij elkaar."
Conclusie? Wie niet durft te handhaven roept chaos af.

10 apr 2020:
'The WHO v coronavirus: why it can't handle the pandemic' Bron: The Guardian 10 apr 2020
"As it’s gone on, you see the WHO becoming less important," said Wenham. "No one is thinking about reducing the global numbers, only their own. The WHO is a global force, but people aren’t thinking globally."
Kortom: het neoliberale ikke, ikke, ikke kwam eerst en uiteindelijk dus het laatst.

08 apr 2020:
'Het is niet de schuld van de vleermuis' Bron: De Groene Amsterdammer van 08 apr 2020
"Virussen als ebola en corona zijn waarschuwingssignalen van de natuur. Want de mens zet de balans tussen (wilde) dieren en hun omgeving op z’n kop. De consensus onder wetenschappers is dat we daarom steeds meer epidemieën moeten verwachten."
"Terwijl we onze omgeving verwoesten, vernietigen we overal dieren, schimmels, bomen en planten. Al die organismen dragen unieke virussen met zich mee en door ze te vernietigen stellen we hen in staat om zichzelf te 'redden' door verder te evolueren en menselijke virussen te worden."
Gaat het Muntje vallen?

07 apr 2020:
'Ook nu worden de armen armer en de rijken rijker' Bron: AD 07 apr 2020
"De winnaars zijn de durfkapitalisten van private equity. Die halen inmiddels al miljarden op bij hun clientèle, schreef de Britse zakenkrant Financial Times. Met dat geld willen ze straks bedrijven opkopen die door de crisis getroffen zijn."
Conclusie? Het Muntje is dus niet gevallen. En het milieu en de natuur? Gaat het Muntje daar wel vallen of wordt het devies van Mark Rutte binnenkort weer 'gewoon': "Kom op jongens, consumeren maar weer en zo gauw mogelijk weer 'business as usual'!"?

05 apr 2020:
'Nederland is vol met gastheren die een virus over kunnen dragen' Bron: Viroloog Ron Fouchier in het AD van 05 apr 2020
"We hebben een ongelooflijke voorraad vee, plus onze huisdieren. Daardoor zijn we gevoelig voor virussen. Dat zie je bij ons pluimvee: daar waart tientallen keren per jaar een vogelgriepvirus rond. En neem onze varkenspopulatie, die is echt ridicuul hoog. Als daar een rare infectieziekte uitbreekt, kan dat grote gevolgen hebben."
"Ik zeg niet dat we meteen allemaal vegetariër moeten worden. Maar de manier waarop we nu massaal dieren houden, is hoogst onverstandig."
"Nu is heel het land in last, omdat we te weinig intensivecarebedden hebben. Maar dat is in het verleden simpelweg een keuze geweest, de zorg is actief uitgekleed. Het RIVM heeft draaiboeken gemaakt voor een pandemie. Daaruit blijkt gewoon dat je het qua zorg niet redt, dat er niet genoeg IC-bedden zijn. Dan is het onbegrijpelijk dat je daar als overheid niets aan hebt gedaan."
"Ook in vaccins is door Nederland of Europa niet geïnvesteerd. Ten tijde van de eerdere corona-uitbraken, SARS en MERS, zijn er interessante kandidaten voor vaccins en medicijnen geweest, die je al had kunnen doorontwikkelen. Dat is niet gebeurd. Anders was je nu al een stuk verder geweest."
Conclusie? Wie zijn daar verantwoordelijk voor? CDA en VVD als hoofdrolspelers vanaf 2002: kabinetten Jan Peter Balkenende I, II, III en IV en vanaf 2010 kabinetten Mark Rutte I, II en III.
'Nederlandse kabinetten sinds de Tweede Wereldoorlog' Bron: Wikipedia

05 apr 2020:
'Een pandemie zet op scherp welke bevolkingsgroepen als overbodig beschouwd worden' Bron: Historica Anaïs Van Ertvelde in De Morgen van 05 apr 2020
"Het masker glijdt af. Je vermoedt altijd wel dat aan gehandicapte levens niet evenveel waarde wordt toegekend. Omdat ze een kostenpost voor de samenleving zouden zijn. Gezondheid en economisch nut lopen ook door elkaar. Dat verdringen wordt lastiger als je het zwart op wit ziet staan."

04 apr 2020:
'Hoe het coronavirus zo lang een ‘gewone griep’ kon blijven' Bron: De Morgen 04 apr 2020
De Block berispt parlementairen die vrezen voor onrust onder de bevolking, maar in hun eigen tussenkomsten “zwaargeladen taal zoals ‘paniek’ en zelfs ‘doden’ gebruiken”. Dat gaat te ver voor haar. “We zullen nog niet meteen een halve stad moeten platsmijten om een veldhospitaal op te richten”.
"In de meeste westerse landen wordt dit zo aangevoeld. Ook Nederland, Frankrijk en Duitsland wachten af."
Met alle gevolgen van dien dus in de EU. En waarom? Omdat in het neoliberale Westen de economie en de vrijheid van het individu voorop moesten staan. Dat vonden ook onze overheden en dat predikten ze tegen beter weten in. Er werden pas daden gesteld toen er al veel teveel slachtoffers vielen en men de controle volledig kwijt dreigde te raken.

03 apr 2020:
'Door de coronacrisis staat de klimaataanpak op pauze, dit zijn de gevolgen' Bron: De Volkskrant 03 apr 2020
"Dit alles komt samen in het idee dat na de pandemie het wereldwijde economische herstel en de ecologische en klimaatcrisis integraal moeten worden aangepakt. 'Een terugkeer naar business as usual is uitgesloten', aldus Morgan van Greenpeace."
Zou uitgesloten moeten zijn hoop je dan.

01 apr 2020:
'Artsen: wees heel terughoudend met opname zeer kwetsbare ouderen met corona' Bron: NOS 01 apr 2020
"Als deze mensen eventueel ook nog naar de IC moeten en daar aan de beademing moeten, dan kan je dat vergelijken met een marathon lopen."
Zul je als 80-jarige (geboren in 1940) ook nog te horen krijgen dat je 'op transport' gaat naar de IC in Duitsland, tja, dan zullen er een aantal niet erg opgewekt reageren. 
Hoe vaak hebben we Mark Rutte al wel niet zien scoren met zieken, zwakken, ouderen en gehandicapten die het nog 'zo goed doen'? "Dat kun jij dus ook!", was dan vaak het adagium van onze neoliberaal en "Als je het niet doet, dan zul je het wel niet willen en hoeven we ook niets meer voor jou te doen."
Vandaar al die bezuinigingen op de zorg van de laatste decennia. "Wie niet rendabel is hebben we niet nodig."
Wie in onze neoliberale cultuur de marathon niet kan uitlopen, die kan het verder wel schudden. Het is maar dat u het weet.

31 mrt 2020:
'Noord- en Zuid-Europa lijnrecht tegenover elkaar over coronasteun' Bron: NOS 31 mrt 2020
"Nederland zet de toekomst van de Europese Unie op het spel"
"Het verwijt is dat Nederland altijd alleen maar denkt aan geld verdienen."
"Een belastingparadijs", wordt Nederland genoemd.
"Daar komt nog bij dat Nederland zich in de ogen van Italië eveneens weinig solidair heeft getoond in de vluchtelingencrisis."

30 mrt 2020:
'Kabinet gedraagt zich zelfgenoegzaam en egoïstisch' Bron: De Volkskrant 30 mrt 2020
"De eerste keer dat de Zuid-Europeanen zich in de steek gelaten voelden was al tijdens de financiële crisis toen hen vanuit Brussel keiharde bezuinigingsmaatregelen werden opgelegd. Daarna volgde de vluchtelingencrisis die hen onevenredig hard trof door hun geografische ligging aan de Middellandse Zee. Nu is het dan de coronacrisis, waar de landen zelf al helemaal niets aan kunnen doen, die de Europese solidariteit op de proef stelt."

30 mrt 2020:
'Oproep Europese artsen: breng vluchtelingen Griekse eilanden in veiligheid' Bron: De Volkskrant van 30 mrt 2020
"Wij, artsen van Europa, roepen de leiders van onze overheden en de Europese Unie op de vluchtelingen in Griekenland per direct in veiligheid te brengen. De afgelopen jaren zijn de vluchtelingenkampen op de Griekse eilanden overbevolkt geraakt. De corona-epidemie die in de kampen dreigt aan te komen, zal ­catastrofale gevolgen hebben voor de vluchtelingen, voor de Griekse inwoners en de rest van de Europese samenleving."
Vluchtelingen leveren geen economisch rendement, dus.....

30 mrt 2020:
'Amerikaanse inlichtingendienst voorspelde corona-epidemie al in 2008 tot in kleinste detail' Bron: HLN 30 mrt 2020.
"Wat ons dezer dagen overkomt, stond in 2008 al gedetailleerd beschreven op pagina 75 van een rapport van de Amerikaanse inlichtingendienst National Intelligence Council (NIC). "Elke paar maanden zullen er golven van nieuwe gevallen optreden. In het ergste geval zullen tientallen tot honderden miljoenen Amerikanen in de VS ziek worden", luidt de voorspelling van 12 jaar geleden."
Waarom werd er niets mee gedaan? Omdat het economisch niet interessant was?

29 mrt 2020:
Denker des Vaderlands: 'Mark Rutte mag echt tevreden zijn' Bron: Daan Roovers in het AD van 29 mrt 2020
We offeren een groot deel van onze economie op om zoveel mogelijk mensenlevens te sparen. Zijn we zo bang om dood te gaan?
"Ik denk dat we vooral bezig zijn om verspreiding van het virus tegen te houden en de zorg niet te overbelasten. Nederlandse ouderen, die het grootste risico lopen, zijn lang niet allemaal zo bang voor de dood, is mijn idee. Veel van hen zeggen: aan mijn lijf geen polonaise meer, als er iets met me gebeurt, hoeft niet alles uit de kast te worden gehaald. Daar praten we relatief open over, bijvoorbeeld met onze huisarts. Een groot verschil met Italië."
Heeft de Denker des Vaderlands wel eens nagedacht waarom er in Italië anders wordt aangekeken tegen oude mensen dan in Nederland? Waarom tal van oude mensen het hier 'wel goed' vinden? Misschien is er een link met de neoliberale manier waarop wij tegen mensen aankijken? Waarom krijgen jongeren die het niet 'maken' zo vaak een burn-out? Waarom beschouwen ouderen zichzelf als overtollige ballast, als afgeschreven wezens?
Wie geen economisch rendement oplevert in het 'gave land' van onze neoliberale Mark Rutte hoeft niet meer mee te doen en wil dat vervolgens soms ook niet meer.
'Mark Rutte mag echt tevreden zijn'. Inderdaad, de kansen dat hij in 2021 de TK Verkiezingen wint dankzij zijn 'fantastische mensen' die hem door de crisis hielpen, ja daar zal hij vast heel tevreden over zijn.

26 mrt 2020:
Opinie: Hulde aan arts Alex Friedrich en zijn wil om vaker te testen, shame on Rutte en zijn 'gecontroleerde besmetting' Bron: Dr. Victor Bom, voormalig stollingsbiochemicus van het UMCG, in het DvhN van 26 mrt 2020
"Vergelijk dit eens met de uitspraak van koning Willem-Alexander: 'Het coronavirus kunnen we niet stoppen. Het eenzaamheidsvirus wel' en besef de afwijking ten opzichte van het WHO-beleid en de rampzalige gevolgen van dit ingezette beleid van de regering-Rutte voor Nederlanders en in het bijzonder het zorgpersoneel, waar ook Friedrich zich nadrukkelijk om bekommert."
"Daarbij lijkt mij het verspreiden van ernstig zieke (en dus besmettelijke) patiënten over Nederland in strijd met het WHO-uitgangspunt van virusinperking."
Tja die fatalistische houding van Willem Alexander: zo win je de strijd natuurlijk niet. Met zingen, bidden en knuffelen stop je COVID-19 niet.
"Wie neemt straks de verantwoording voor dit beleid of gaan politici en wetenschappers van het RIVM zich dan achter elkaar verbergen? Wie gaan zich voor de rechter verantwoorden? Want als we willen dat de verdachten voor de aanslag op de MH17 met 200 dodelijke Nederlandse slachtoffers voor de rechter verschijnen, dan willen we dat ook voor politici die verantwoordelijk zijn voor wellicht een vijfhonderdvoud - nog afgezien van de schade bij vele patiënten en zorgverleners alsmede slachtoffers elders in de wereld. Toch?"
Het zijn de woorden van Victor Brom, maar hij staat hierin niet alleen, zo bleek eerder al.

20 mrt 2020:
'De coronacrisis als generale repetitie voor de klimaatcrisis die komt' Bron: Johan Rockström van het Duitse Potsdam Institute for Climate Impact Research in De Volkskrant van 20 mrt 2020
Eén ding is zeker: de wereldwijde disruptie is nog niets vergeleken met wat de gecombineerde klimaat- en biodiversiteitscrisis teweeg gaat brengen. "We aarzelen het te zeggen, omdat we niet willen profiteren van de angst van mensen", zegt Rockström, "maar dat wordt een nog veel ingrijpender crisis dan deze." In die zin is deze pandemie een generale repetitie van wat komt.

18 mrt 2020:
'Dit is de normale orde' Bron: Bram Leven en Jan Overwijk in De Groene Amsterdammer van 18 mrt 2020
"De maatregelen tegen corona zijn veelal identiek aan de maatregelen waar klimaatactivisten al decennia om vragen: minder verplaatsing, minder werken, minder uitbuiting van de planeet. Ineens kan het wél."

13 mrt 2020:
'Deze corona-aanpak past bij Nederland' Bron: Corporate antropoloog Danielle Braun op Joop BNNVARA 13 mrt 2020
"Toen in de jaren ’40 Joodse kinderen op transport naar de concentratiekampen werden gezet, waren er leraren die tot de laatste minuut bleven lesgeven. Omdat de kinderen kinderen moesten kunnen zijn in hun laatste dagen."
Tja lesgeven totdat ze afgevoerd worden. Niet gek dat uit Nederland relatief het hoogste aantal Joden werd afgevoerd.

22 feb 2020:
'Om, die economie! Piketty heeft gelijk, maar hij gaat nog niet ver genoeg' Bron: econoom Hans Stegeman in Trouw 22 feb 2020
"Mijn kritiek is dat Piketty niet ver genoeg gaat. Want bezit is niet alleen een oorzaak van ongelijkheid. Het is ook een van de grootste obstakels voor het creëren van een ecologisch duurzame economie."

27 dec 2019:
'De meeste mensen deugen? En die 90 duizend geweldslachtoffers dan?' Bron: De Volkskrant 27 dec 2019
Professor evolutionaire psychologie Mark van Vugt vindt dat er ‘wel wat valt af te dingen’ op de gedachte dat de meeste mensen deugen, zoals voorgesteld door Rutger Bregman. ‘Het positieve mensbeeld van Bregmans boek is niet houdbaar als je kijkt naar de politieke realiteit.’

11 okt 2019:
Piketty is terug met 'Een nieuwe ideologie van gelijkheid' Bron: Henk Pröpper in De Volkskrant van 11 okt 2019 over Capital Et Idéologie van Thomas Piketty
"Een 'eerlijke verdeling' van kapitaal, kansen, voorzieningen (onderwijs voorop) en rechten staat daarbij centraal; hij spreekt van 'participatief socialisme'. Je moet Piketty zorgvuldig en onbevooroordeeld lezen om te ontdekken dat hij niet de dogmaticus is, of de communist, of de radicale revolutionair die de (zogenaamde) bestaande economische orde geheel omver wil werpen, zoals veel tegenstanders beweren."

21 sep 2019:
'Naomi Klein: Het is tijd voor een nieuwe groene politiek' Bron: De Correspondent 21 sept 2019
"Wat we nodig hebben zijn transities die erkennen dat er harde grenzen zijn aan ons consumptiegedrag, en die tegelijkertijd voor mensen nieuwe mogelijkheden creëren om hun levenskwaliteit te verbeteren en hun plezier buiten de eindeloze cyclus van het consumentisme te beleven, ofwel door gesubsidieerde kunst en stedelijke recreatie, ofwel door toegang tot de natuur door betere natuurbescherming."

18 sep 2019:
'Wat willen we eigenlijk?' Bron: Naomi Klein over de Green New Deal op 18 sep 2019 in De Groene Amsterdammer
"Terugkijkend heb ik onderschat wat voor uitdaging de klimaatverandering voor links met zich meebrengt. Natuurlijk daagt de klimaatcrisis ook het rechtse wereldbeeld uit en bieden de middenpartijen geen oplossing omdat ze nooit iets gróóts willen doen, en altijd het compromis zoeken. Links heeft zich echter altijd vooral bekommerd om de eerlijke verdeling van de rijkdom, maar hield er geen rekening mee dat de aarde grenzen stelt aan de consumptie."

08 feb 2017:
'De betekenis van het leven' Bron: De evolutie volgens Yuval Noah Harari in De Groene Amsterdammer van 08 feb 2017
"Zo noemt hij de mens een ‘ecologische seriemoordenaar’ en vindt hij de moderne bio-industrie ‘misschien wel de grootste misdaad uit de geschiedenis’.

14 sep 2016:
'De zeven plagen in de zorg' Bron: De Groene Amsterdammer 14 sep 2016
"Zieken en hulpbehoevenden moeten veel meer zelf betalen terwijl de voorzieningen afgenomen zijn."
Was getekend, Mark Rutte & Co.

2015:
'De zelfvernietigende logica van het kapitalisme' Bron: Econoom-filosoof Antoon Vandevelde over Piketty's 'Le Capital au XXIe siècle' op Filosofie WP nr.2/2015
"Het hedendaagse kapitalisme bergt volgens Piketty een zelfvernietigende logica, maar die kan worden tegengegaan door juiste beleidskeuzes."

2013:
'Paul Verhaeghe over zijn boek Identiteit' Bron: Paul Verhaeghe (1955), hoogleraar Klinische psychologie en psychoanalyse aan de Universiteit Gent, in Sociologie Magazine nr.2 2013
Wie wij zijn ligt niet vast, maar wordt continu beïnvloed door de samenleving waarin we leven. En nu die maatschappij doordrenkt is van neoliberaal gedachtegoed draait alles om presteren, stelt Paul Verhaeghe in zijn boek Identiteit. “We moeten op zoek gaan naar een nieuw evenwicht tussen samen en alleen.”

27 sep 2005:
'Gevaren van solidariteit' Bron: Sue-Yen Tjong Tjin Tai op Kennislink 27 sep 2005
"Maar ook grootschalige groepssolidariteit heeft zijn gevaren, want groepen met een uitgesproken etnische, religieuze of nationalistische grondslag hebben vijandige groepen als het ware nodig voor hun eigen overleving."

It's been a long, a long time coming
But I know a change gon' come, oh yes, it will

: zoiets als , 'Geprüfte Sicherheit', voor de persvrijheid? Zie ook Sheila Sitalsing op 30 aug 2017