Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Politiek
Politiek
07/08/2016
vastgemaakt bericht
Let op: anticiperend op de 'EU vs Disinformation campaign' van de 'European External Action Service East Stratcom Task Force' en vanwege invoering van onder meer de Duitse 'Netzwerkdurchsetzungsgesetz' heeft de redactie van deze website besloten per 1 februari 2018 op alle politiek gevoelige items preventief 'SelfCensuur'* toe te passen.
De ongecensureerde originele items zullen vanaf deze datum uitsluitend nog per PDF via het 'contactformulier' nabesteld kunnen worden.

vastgemaakt bericht
'Vrijheid Van Meningsuiting':
“The ability to express ourselves freely is fundamental to a free society,” said Jodie Ginsberg, chief executive officer of 'Index on Censorship'. “This includes the freedom to publish, to satirise, to joke, to criticise, even when that might cause offence to others. Those who wish to silence free speech must never be allowed to prevail". Bron: The Guardian 08-01-2014.
Zie ook: Amnesty International over 'Vrijheid van Meningsuiting' en 'A History and a Warning'.

'Politiek'  Bram Vermeulen

"Ik praat niet en ik zeg niets
Ik luister niet en ik hoor niets"

In 1980 richtte Vermeulen een eigen groep op, Bram Vermeulen en De Toekomst. bron: Wikipedia.

Laatste update: 14 apr 2019

Een lied getiteld 'Politiek' doet vermoeden dat het over politiek en politici gaat en daar gaat het hier natuurlijk in eerste instantie ook om bij Bram Vermeulen. Toch kan je ook zeggen dat het een veel bredere aanklacht is tegen egocentrisme, lafheid, wegkijken, opportunisme, narcisme en dat soort dingen van mensen in het algemeen.  Geldt niet veel vaker voor ons allemaal: "Wist ik er niets van" en "Kunnen ze mij niets maken"?

"Ik doe niet aan politiek", maar "de politiek doet wel aan mij" (mede daarom dit album).

Wat is politiek eigenlijk?

Het woord politiek is afgeleid van het Oudgriekse politeia. De term politiek deed zijn intrede in de Griekse oudheid met de opkomst van de polis of stadstaat: politikos verwees naar alles wat de burgermaatschappij in de stadstaat betrof. Politiek als begrip keerde terug in het vroegmoderne Europa, toen het feodalisme plaats maakte voor een nieuwe burgerlijke maatschappij, belichaamd door republieken. De opkomst van grote ideologieën als liberalisme en socialisme in de 19e eeuw voegde een derde betekenis aan het woord toe: de strijd tussen ideologisch gemotiveerde groepen binnen een staat.
Bron: Wikipedia Politiek.

De Grondwet

In het staatsrecht is een constitutie de grondslag van een staat. Deze is vaak vastgelegd in een grondwet, een document waarin de grondrechten en/of de organisatiestructuur van de staat in een bepaald land beschreven staan.
Constituties variëren van land tot land, maar toch zijn er enkele bijna-universele kenmerken. Constituties regelen de organisatie van de overheid, ze zeggen bijvoorbeeld of het een parlementair of presidentieel systeem is, welke mechanismen de wetgevende macht heeft om de uitvoerende macht (het bestuur) te controleren, wat de rol is van de rechterlijke macht en op welke manier de macht verdeeld is tussen de centrale overheid en decentrale organen, zoals provincies en gemeenten. Constituties erkennen meestal ook een aantal fundamentele rechten en vrijheden van burgers, de zogenaamde grondrechten.
Bron: Wikipedia Grondwet.

De Grondwet van Nederland
Artikel 1 zegt:
"Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld. Discriminatie wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras, geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan." Bron: Overheid 2018.

Gelijkheid versus gelijkwaardigheid

Het is de moeite waard om eens te kijken naar de betekenis van het begrip gelijkheid en het hieraan verwante begrip gelijkwaardigheid.

Amnesty International stelt in 'Gelijkheid en gelijke behandeling': "Alle mensen zijn van gelijke waarde en moeten daarom gelijk behandeld worden. Dat is het beginsel van mensenrechten." Ze voegt daar aan toe: "In de juridische zin gaat gelijkheid terug op het idee van het natuurrecht, waarin ieder mens is begiftigd met een gelijke vrije wil."
"De Amerikaanse filosoof John Rawls (1921-2002), misschien wel de invloedrijkste denker van de late 20ste eeuw, ontwierp in A Theory of Justice (1971) een politieke theorie voor een rechtvaardige democratische samenleving. De maatschappij is volgens hem een samenwerkingsverband tussen rationele en redelijke individuen. Het beginsel van de verdeling van schaarse goederen is 'rechtvaardigheid als billijkheid'. Mensen zijn zelf verantwoordelijk voor hun geluk. Maar mensen worden geboren met ongelijke kansen: ze hebben verschillende talenten, behoren tot verschillende sociale klassen, of hebben handicaps of ziektes of domweg pech." Bron: Amnesty International Gelijkheid en Gelijke behandeling.

Daarmee kom je op het punt van de gelijkwaardigheid.
Als we vaststellen dat mensen ongelijke kansen hebben en we toch vinden dat we allemaal gelijkwaardig zijn waarom zou de ene mens het dan verdienen, toekomen, om meer beloond te worden dan de ander? Die ene persoon met zijn of haar sterke karakter, gezonde lichaam, talent, enz. is die niet al zwaar beloond ten opzichte van de medemens?
John Rawls zegt daarover: "De taak van de overheid is onverdiende achterstanden op te heffen. In dat geval zouden we aan de samenleving drie eisen stellen. Ten eerste: dat iedereen gelijke rechten heeft en daarvan ook gebruik kan maken. Ten tweede: dat iedereen een zo groot mogelijke kans heeft om het best mogelijke voor zichzelf te krijgen. En ten derde: dat elke maatregel die een overheid neemt erop gericht moet zijn om degenen die het minst bedeeld zijn naar verhouding het meest te bevoordelen."
Om dit te bereiken stelt Rawls zich het volgende voor:
"Stel je voor dat we allemaal achter een veil of ignorance, een sluier van onwetendheid, plaatsnemen. We weten niet wie we zijn, wat onze positie in de samenleving is, wat onze huidskleur, geslacht of seksuele voorkeur is, waar we wonen, hoeveel we verdienen en wat voor ideologie of levensbeschouwing we aanhangen. Als we ons deze original position, oorspronkelijke positie, voorstellen, hoe zouden we de samenleving dan ingericht willen zien? Omdat we niet weten wie we zijn, denken we niet alleen aan ons eigen belang, maar aan alle mogelijke belangen." Bron: Humanistische Canon.
De kritiek hierop is dat Rawls hierbij uitgaat van een rationele en redelijk mens, maar ook een die zonder empathie handelt. En de terechte vraag is of iemand zonder empathie ooit wel bereid zal zijn zich in die oorspronkelijke positie in te willen en kunnen leven. Laat staan dat hij daartoe in staat is, want hoe rationeel en hoe redelijk is de mens? Het vereist een vrije wil.

De vrije wil

Aan de vrije wil wordt behoorlijk getwijfeld. Lees hier maar eens:
'Ik heb geen vrije wil! Welles, die heb je wel!' Bron: NEMO Kennislink 02 feb 2016 of bij Filosofie.nl dit artikel: 'Ten geleide: Vrije wil'. 'Wij mensen hebben geen vrije wil' stelt Trouw 26 okt 2010: "Hersenwetenschappers zijn het stilaan eens: de vrije wil bestaat niet. Onze bewuste beslissingen zijn de uitkomst van onbewuste processen waarover we geen ultieme controle hebben. De idee dat een bewust ik aan de knoppen zit, is een illusie."

De consequentie hier van zou zijn dat we in dat geval volgens algoritmes zouden leven en we in feite volledig voorspelbaar handelen, mits we maar over voldoende data beschikken. Die algoritmes zouden alleen nog gewijzigd kunnen worden door een vorm van selflearning, maar ook daarop zouden we dan weinig of geen invloed hebben.
In het verhaal van John Rawls is het dan dus nog maar de vraag hoe het dan nog zit met die eigen verantwoordelijkheid, met die rationaliteit en redelijkheid van de mens, als die vrije wil fictie zou zijn.

Politiek en de vrije wil

Wie wel heilig gelooft in de 'vrij wil' komt redelijk in de richting van het politieke denken van de liberalen, zoals dat ook in Nederland binnen de VVD wordt aangehangen. Het staat lijnrecht tegenover het gelijkheidsdenken in het 'oude' socialisme en communisme.
Eigen verantwoordelijkheid, kansen benutten, doen, het is allemaal gebaseerd op de vrije wil en op geloof in gelijke kansen. Op willen en kunnen. Over ons willen, nature, blijkt dus veel discussie te bestaan en kunnen, nurture, hebben we voor het grootste gedeelte niet in de hand.
Het zou kunnen verklaren waarom het in de praktijk heel lastig blijkt te zijn om gelijkwaardigheid tot stand te brengen. Sommige mensen zullen helemaal geen gelijkwaardigheid wensen, maar vooral kansen voor zichzelf. Juist de groep mensen die weten dat ze er 'beter' voor staan, waarom zou die groep zich inzetten voor de kansen van de 'anderen', zoals Rawls meende met zijn inbeeldingsmodel. Bron: Humanistische Canon.

Gelijkheid en gelijkwaardigheid en de politiek

Creëer je door een onderscheid te maken tussen gelijkheid, lijken op, of gelijk zijn en gelijkwaardigheid niet in wezen juist de rechtvaardiging van de ongelijkheid tussen mensen? Want wie zijn kansen in het liberalisme niet benut krijgt de boodschap te horen: eigen schuld, dikke bult. Daarmee werp je de pechvogels van deze aarde eigenlijk voor de voeten dat zij in vrije wil hun noodlot kozen. Dat is een tamelijk harde en weinig empathische levenshouding.
Zoals ik het ooit al eens schetste: "Ik heb het allemaal zelf verdiend", zegt de liberaal. "Ja, maar wie betaalde de rekening dan?", was dan mijn vervolgvraag.
Wij zijn de 'doeners' hoor je ze roepen, een uitspraak waarmee trouwens inherent al een tweedeling opgeroepen wordt. Tegenover de doeners zouden dan de niet.doeners staan.
Nederland is gebouwd door 'doeners', roepen ze en op zich klopt dat natuurlijk. Al die straatwerkers, mijnwerkers, timmermannen, metselaars, onderwijzers, logopedisten, verpleegsters, automonteurs, electriciëns, noem ze maar op. Ja, die hebben Nederland inderdaad gebouwd en verzorgd.
En de 'doeners' van de VVD? Hebben die Nederland gebouwd, of lieten die Nederland bouwen? Zijn zij eigenlijk niet het best te betitelen als de 'laten.doeners'. Zij verdienden het grote geld en de echte doeners mochten het voor ze doen, met als het een beetje meezat, een loon ergens tussen het minimum en modaal.
Het grote geld wordt 'verdiend' met investeren en beleggen en nauwelijks met zelf het verrichten van de 'gewone' arbeid van de gewone man, de echte doener. Wie rijk wil worden, zo werkt het kapitalisme, moet geld investeren en daar arbeid aan toevoegen. Die investeerders noemen zich meestal liberaal en de mensen die de arbeid verrichten zijn hun echte doeners. Hoe minder die krijgen, hoe meer de laten.doeners overhouden. Die laatsten noemen we ook vaak belegger of aandeelhouder. We kennen ze ook als bijvoorbeeld huisjesmelker. Geld lenen of krijgen, huisje kopen, huisje verhuren. De huisjesmelker maar centjes vangen. Zo simpel ligt het natuurlijk.
"Het kapitalisme is een economisch systeem dat is gebaseerd op investeringen van geld in de verwachting winst te maken. De productiemiddelen zijn meestal in privaat eigendom van particuliere ondernemers die daarbij veelal gebruikmaken van loonarbeid om meerwaarde te creëren." Bron: WikipediaKapitalisme.
En zo lezen we ook: 'Rijkste 1 procent bezit bijna 28 procent van het totaal vermogen in Nederland'. Bron: De Volkskrant van 22 april 2017. Dat zijn vast niet allemaal timmermannen en loodgieters, de doeners.
'Het is tijd voor een eerlijke verdeling tussen arm en rijk, want een moreel recht op rijkdom bestaat niet', betoogt filosoof en econoom Ingrid Robeyns in De Volkskrant van 12 apr 2019.
"Bovendien vergeten aanhangers van het idee van ‘rijk door eigen verdienste’ dat toeval een grote rol speelt in ons leven: in welk land en tijdperk we geboren worden, met welke talenten en gezondheid we zijn behept, wie de ouders zijn die ons grootgebracht hebben, enzovoort."

Mooi uitgebeeld is ook hier de vraag met betrekking tot de vrije wil in dit systeem: 'the kid, the dog or the sausage?'.


Een andere prachtige illustratie van de werking van het kapitalisme en de 'vrije markt', de markt van de 'vrije wil': 'Wonen in een schilderij van Van Ruisdael – huizenbezitters die Amsterdam verlaten rekenen zich rijk in de regio'. Bron: De Volkskrant 20 jul 2018.
"Lucas keek een beetje naar de historische bewegingen op de huizenmarkt en dacht: dat komt wel goed. Vorig jaar verkocht hij zijn appartement, inmiddels voor 60 duizend euro verbouwd, voor 539 duizend euro. Winst: 239 duizend euro in vijf jaar". "De ongekend grote stijging van de huizenprijzen in randstedelijke centra kent veel verliezers, met name jonge starters die de stad niet meer in komen". "In Woerdense Verlaat stonden de huizen vorig jaar nog onder water; de verkopers van de woonboerderij leden verlies".

De gevolgen van de 'vrije wil'.

De meeste 'verliezers' in de maatschappij kozen er hoogstwaarschijnlijk niet voor uit vrije wil en ze verloren, mogen we toch wel aannemen, ook niet omdat ze niet de beste keuze voor zichzelf wilden maken. De meesten hadden pech en een deel gokte wellicht verkeerd. Maar zelfs die vraag naar het waarom roept twijfels op. Wie zette(n) hen ertoe aan 'verkeerde' beslissingen te nemen? Was dat uit echte vrije wil?
Mensen die geloven in de 'vrije wil' en de harde lijn van goed en kwaad aanhangen en daarmee bijvoorbeeld ook voor strenger straffen zouden eens te rade kunnen gaan bij Julia Shaw. Julia Shaw onderzoekt ‘het kwaad’. Bron: De Volkskrant van 16 mrt 2019.
"Waarom doen mensen slechte dingen? Na haar succesvolle boek over het geheugen buigt forensisch psycholoog Julia Shaw zich over 'het kwaad' - waar we volgens haar nodig anders naar moeten kijken."

Alleen omdat in 1989 de muur in Berlijn viel werd sindsdien elk politiek systeem dat ook maar enigszins leek op het 'oude communisme' verketterd. Zo kon het kapitalisme de politieke overwinning vieren. Partijen als de PvdA bekeerden zich tot het liberalisme, uit angst en schaamte voor de eigen identiteit. Het leidde tot ongebreidelde groei, tot uitputting van de reserves van onze planeet, tot roofbouw op de natuur, de dieren en de arbeiders, de Polen, de kinderen in India, de Chinezen en andere Aziaten, de echte doeners van deze kapitalistische bubbel. Hoeveel van al die doeners wereldwijd deden dat uit vrije wil?
Nu, in 2019, kunnen we vaststellen waar dit systeem van de 'vrije wil' toe geleid heeft: de grootste milieucrisis waar de mensheid ooit voor heeft gestaan en een dramatische tweedeling tussen arm en rijk. En wie heeft er nog een vrije wil in de digitale wereld van bedrijven als Google en Amazon?
Niemand die zegt dat we terug moeten naar de voormalige Sovjet Unie of de DDR, niemand die denkt dat de heilstaat Noord-Korea is. Maar wie zijn ogen open heeft kan wel vaststellen dat we in een schijnwereld zijn beland, die op de rand van het faillissement staat.

En mochten de 'vrije wil' en 'gelijkwaardigheid' toch bestaan, dan zouden we er zeker ook naar mogen streven die inclusief de natuur te laten zijn. Geen dier of plant zal er vrijwillig voor kiezen naar de slacht of de veiling afgevoerd te worden door en voor een mens.
De 'sceptici' met betrekking tot de 'eigen wil' van de natuur zou ik willen uitnodigen om dit eens te lezen: 'Vanuit de plant gezien Pleidooi voor een plantaardige planeet' van bioloog Arjen Mulder. "He aligns himself with the natural philoso­phers from ancient Greece and argues for a new poetic biology based on protecting life rather than destroying it." Bron: Letterenfonds.
En in het AD: 'Nooit het koppie laten hangen Dit kunnen we leren van planten'. "Planten hebben een heel ander idee over rijkdom dan wij mensen. Ze zijn slechts geïnteresseerd in een rijk en gevarieerd landschap. Rijkdom betekent voor de plant: een landschap waarin zo lang mogelijk leven kan bestaan."

Het 'probleem' van de politiek

Wat ik zelf als het fundamentele 'probleem' van de politiek zie is het 'debatteren om te winnen'. We gaan niet meer op zoek naar de waarheid, maar naar de winst. Demagogie en populisme liggen zo op de loer (zie ook TED Talk Daniel H. Cohen). Politiek wordt dan 'jurysport' en 'de man in de straat' bepaalt wat waar of niet waar is en daarmee ook wie wint.
Nieuw is dit trouwens niet, want de 'Spindoctor' deed al eeuwen geleden zijn intrede in de politiek. "De praktijk van het 'spinnen' is zeker 2500 jaar oud. Zo'n 500 jaar voor Christus lieten de sofisten in de opkomende democratie van Athene zien dat zij vrijwel elk standpunt met sluwe welsprekendheid konden verdedigen. "De waarheid is datgene wat succes heeft", was hun opvatting. Plato noemde ze manipulators van de waarheid en bedriegers door taal". Bron: Wikipedia Spindoctor. Of ze dat uit vrije wil deden of niet anders konden, 'geboren leugenaars' waren, is dus maar de vraag.
De issues van de hedendaagse politiek zijn dus niet nieuw. Niet alleen Plato en Socrates hielden zich in de Oudheid al met politiek bezig, in de Middeleeuwen ontstond bijvoorbeeld het 'Machiavellisme': "Machiavellisme is de politieke theorie die stelt dat alles is toegestaan voor het verwerven of behouden van macht, onafhankelijk van recht en moraal. De naam verwijst naar de Italiaanse politicus en filosoof Niccolò Machiavelli die in zijn geschriften, met name in De vorst, dergelijk politiek handelen beschrijft. De term "machiavellisme" is doorgaans negatief beladen.
Behalve in de staatkunde wordt de term ook gebruikt in de psychologie. Het vormt daar met psychopathie en narcisme de donkere drie". Bron: Wikipedia.

Zie ook het item: 'Anarchisme'.

Voetnoten:

Zie ook: 'Nederland Polderland' en 'Vluchtelingen'.

10 jan 2019:
'Waarom een VVD’er na een halve eeuw (!) partij verlaat' Bron: AD 10 jan 2019.
"De politiek is er niet meer voor de mensen, maar de mensen zijn er om de politiek in stand te houden. Het gevolg is dat mensen zich bitter afkeren van de politiek, of hun thuis zoeken bij de partijen aan de flanken zoals SP, PVV of Forum voor Democratie."

05 nov 2018:
Eelco Runia zoekt de oorzaak van het populisme: 'We zitten opgesloten in het heden'. Bron: Trouw 03 nov 2018.
"De VVD begint te neigen naar een nostalgisch conservatisme, een conservatisme dat niet durft te volstaan met op de bres te staan voor wat is, maar voortdurend over de schouder kijkt en het niet kan laten zich te oriënteren op wat was".
"Ik definieer populisme als de politieke stroming die gebaseerd is op 'het gevoel het nakijken te hebben', het gevoel dat je zelf stilstaat en links en rechts gepasseerd wordt".

04 sept 2018:
'Lex Heerma van Voss over de andere kijk op de vaderlandse geschiedenis en de essaybundel Wereldgeschiedenis van Nederland'. Bron: De Volkskrant van 04 sep 2018.
"De wereld heeft Nederland (mede) gevormd en Nederland de wereld. In een nieuwe bundel met tientallen essays laten historici dat zien, en bieden ze een alternatief voor ‛domme nationalistische’ geschiedenis".
"We zitten nog steeds met een erfenis uit die periode. In publieke debatten zie je daarvan vaak een primitieve vorm terug: alsof Nederland altijd precies zo geweest is. Alsof Nederlanders een onveranderlijke identiteit hebben, die draaide om een joods-christelijke traditie".
"Dit boek laat zien dat een domme nationalistische interpretatie van het verleden wetenschappelijk niet houdbaar is, maar dat is gelukkig niet links. We doen niet aan Nederland bashen en ik zou zeker niet al onze auteurs links noemen".

20 aug 2018:
'De Nederlandse elite leeft in een gedroomde wereld'. Bron: Het Parool 20 aug 2018.
Tot mijn verbazing kreeg ik geregeld te horen: 'Je bent te pessimistisch', 'We hebben de plicht om optimistisch te zijn' en 'Ik wil niet uit deze mooie droom gewekt worden'. Ook gehoord: 'Ik heb een tweede huis en een nieuwe suv ­gekocht. Ik richt me op mijn loopbaan, geld ­verdienen en mijn privéleven', aldus Frits Bosch, macro-econoom en socioloog.

08 aug 2018:
'Rijk Nederland doet het waanzinnig, maar de rest staat stil'. Bron: Quote van 08 aug 2018.
"De economie groeit harder dan toeristenaantallen in Amsterdam, maar schever dan de toren van Pisa. Het opmerkelijke is dat Nederlanders hier zelf geen idee van hebben. Met deze cijfers zou men denken dat links Nederland de barricade opgaat. Maar nee, die hebben hun handen vol met de non-issues van identiteitspolitiek".
Toch bizar dat Quote ons hier opmerkzaam op moet maken. Overall conclusie: van werken word je niet rijk, wel van voor je laten werken. Zoals ik eerder al definieerde: "ik heb het zelf verdiend", "maar wie betaalt de rekening?". Het kapitalisme in een notendop.

20 juli 2018:
'Daar klinkt de onderbuik van de VVD'. Bron: Ariejan Korteweg in De Volkskrant van 20 jul 2018.
"De grote lijn die Huffnagel ontwaart: de VVD wordt aanvankelijk beschimpt om opvattingen die later breed worden gedeeld. De kiezer lijkt er net zo over te denken. Ruim een jaar na de verkiezingen heeft de partij – anders dan coalitiegenoten D66 en CDA - in de peilingen geen aanhang verloren. Voorzichtige conclusie: de verrechtsing in de VVD houdt gelijke voet met die in de samenleving".
Precies de analyse zoals ik die ook maak, met de kanttekening dat PVV en FvD samen wel degelijk grote winst boeken. Er ontstaat daarbij een geflatteerd beeld als we het accent alleen leggen op de VVD als grootste partij, die geen zetels verliest en naar rechts opschuift.
Het lijkt me niet gek om te veronderstellen dat wie tweedeling in de maatschappij zaait ook tweedeling oogst. Tweedeling zaaien is een hoofdkenmerk van het populisme (en van het narcisme). De VVD doet hier aan mee en is opgeschoven naar extremer rechts. Deze strategie is in zoverre succesvol, dat het aantal zetels stabiel blijft. De 'bijwerking' van dit rechtse, zogenaamd 'goede', populisme blijkt evenwel dat het 'foute' populisme van PVV en Fvd wel degelijk groeit. Als de VVD dit populisme 'light' heeft gekozen uit landsbelang, om 'het goede volk' te beschermen tegen het 'foute populisme', dan lijkt dit netto behoorlijk te zijn mislukt. En dat mag de VVD van onder meer Mark Rutte, Klaas Dijkhoff, Halbe Zijlstra en Stef Blok, met in het kielzog CDA, D66 en CU, zich als 'liberale' partij aantrekken.

Hier nog even wat reacties in het toch niet bepaald als revolutionair bekend staand dagblad Trouw:
21 jul 2018:
'Bloks woorden onthullen een zeer nauw perspectief: dat van de witte, rijke Nederlander'. Bron: Trouw 21 jul 2018.
"Bloks woorden schilderen een pessimistische visie op onze samenleving, zelfs op de mensheid, op het vermogen van verschillende etniciteiten en culturen om vreedzaam samen te leven".
20 jul 2018:
'De uitspraken van Blok tekenen de liberale spagaat van de VVD'. Bron: Trouw 20 jul 2018.
"Een klassiek liberale stroming, en een die de nadruk legt op de eigen natie en bevolking, wat kan uitmonden in ideeën om aan nieuwkomers minder rechten toe te kennen".
20 jul 2018:
'Een Nederlandse minister die bij apartheid in de buurt komt, kan beter wegwezen'. Bron: Trouw 20 jul 2018.
“Als iemand zegt dat hij zijn woorden terugneemt, vraag ik me toch af waar ze vervolgens worden opgeborgen. Die woorden, bedoel ik. In welk laatje. Op welke plank. In welk broeierig donker. En of ik dan een keer mag komen kijken.”
19 jul 2018:
'De uitglijder van Blok laat zien hoe het integratiedebat is opgeschoven'. Bron: Trouw 19 jul 2018.
"“Het is een bekend fenomeen dat gevestigde politieke partijen delen van de boodschap overnemen om zo’n partij de wind uit de zeilen te halen".

19 jun 2018:
'Enorme groep werknemers draagt helemaal niks bij aan de maatschappij', betoogt hoogleraar antropologie David Graber in het AD van 16 jun 2018.
"Het is cultureel bepaald. In de christelijke wereld geldt het idee dat de mens moest lijden. Na het verstoten van Adam en Eva uit het paradijs moesten ze in het zweet des aanschijns werken".
"Zowel linkse als rechtse politici roepen altijd om meer banen. Ze zeggen er nooit bij wat voor banen dan. Wat hebben we aan meer onzinbanen? Als je werkt, draag je een steentje bij aan de maatschappij, zeggen politici. Maar dat is helemaal niet zo. Een enorme groep werknemers draagt helemaal niks bij aan de maatschappij".
Zo is het maar net en dan gaat Rutte III mensen straffen die ziek zwak en misselijk zijn geworden van hun al dan niet zinloze werk? Goed bezig? Mark Rutte, de liberaal, die een populistisch neoliberaal 'Christenfundamentalisme' uitdraagt? Eigenlijk wel dus, dat laatste dan.

16 juni 2018:
'Partijdiscipline en geldgebrek hollen de onafhankelijkheid van politieke denktanks uit'. Bron: De Volkskrant van 15 jun 2018.
"Meer in het algemeen krijgt de partijdiscipline vat op de bureaus. Uit vrees voor negatieve publiciteit trekken de partijen hun bureaus naar zich toe. Daardoor leveren de bureaus aan onafhankelijkheid in. Volgens Patrick van Schie, sinds 2001 directeur van het aan de VVD gelieerde bureau, houdt de VVD de teugels duidelijk steviger in handen sinds de partij regeert".
Bij de andere partijen is het nauwelijks anders. Zorgwekkend voor onze democratie.

30 mei 2018:
'Goed volk tovert met taal - en de VVD kan dat als de beste'. Jean-Pierre Geelen in De Volkskrant van 30 mei 2018.
"Weten ze bij de VVD waarover ze spreken. De partij voerde vorig jaar – voor het zesde jaar op rij – de hitlijsten aan met maar liefst elf affaires. De integriteitscommissie draaide overuren onder het goede volk".

28 mei 2018 (een minicursus populisme aan de hand van een case):
Sjef van Gennip, bestuursvoorzitter Reclassering Nederland: ‘Iedereen weet dat je met vergelding de samenleving niet veiliger maakt’. Bron: De Volkskrant 28 mei 2018.
"Het is puur populisme, stelt Van Gennip. Inspelen op onderbuikgevoelens in de samenleving omdat het goed valt bij het electoraat".
"Ik weet niet waar die verrechtsing ooit is begonnen, ik denk bij Pim Fortuyn. Sindsdien proberen nogal wat partijen elkaar de loef af te steken".
"De VVD wil zich graag profileren als de partij van orde, tucht en regelmaat. Vergelden".
"Vorige week vroegen Kamerleden aan minister Dekker voor Rechtsbescherming: leg nou eens uit: waaróm wilt u die voorwaardelijke invrijheidstelling precies afschaffen? Welk wetenschappelijk rapport ligt daaraan ten grondslag? Toen zei hij bijna letterlijk: dat doe ik alleen maar omdat de samenleving het niet begrijpt".
"Ik ben ooit lid geworden van de VVD vanwege de liberale uitgangspunten, maar dat zinloze hard-harder-hardst, daar kan ik me inderdaad niet vinden. Ik heb lang gedacht: die partij wil Wilders rechts inhalen".

25 mei 2018:
'Dijkhoff wil bijstandsuitkering verlagen, en alleen verhogen voor mensen die zich nuttig maken'. Bron: De Volkskrant 26 mei 2018.
Lees ook hierover de reacties in De Volkskrant op Twitter.
"Alsof een net afgestudeerd Marokkaans meisje verantwoordelijk zou zijn voor het wangedrag van een capuchonklootzakje".
Klaas Dijkhoff wil dus eigenlijk vooral de bijstandsuitkering van 'capuchonklootzakjes' verlagen.
Het is maar wat als je stemmen wilt afpakken van de PVV en het FvD en je je van de spindoctor moet verlagen tot triest populisme. Wat een treurige, xenofobe en doorzichtige demagogie. Maar het zal de VVD zeker stemmen opleveren. 'Goed Volk', brrrr eng.
Vanuit Engeland krijg ik wel eens de bezorgde vraag hoe het staat met het populisme in Nederland. Als je goed kijkt naar de Nederlandse politiek dan kun je wel de conclusie trekken dat het populisme hier allang geïnfiltreerd is in de gevestigde partijen en aan de macht is.
Het cynische aan dit alles is dat mensen die nog enig vertrouwen hadden in de politiek, door dit soort gedrag van de 'gevestigde orde', het politieke stelsel voor gezien gaan houden en hun vertrouwen in de democratie en de rechtsstaat kwijt raken.
Update 27 mei 2018, naar aanleiding van diverse reacties die ik ontving:
Toelichting: De demagoog ontmaskerd.
Het verhaal van Klaas Dijkhoff past precies in het op deze pagina omschreven 'debatteren om te winnen'. Dit in tegenstelling tot 'debatteren om te leren'.
Laten we eerst het bijstandsverhaal nemen. De VVD zegt als liberale partij te geloven in de vrijheid van het individu (Bolkestein, vers 1). De individuele mens weet zelf wat goed voor hem of haar is. Minder regeltjes, kansen grijpen, je dromen achterna en succes is maakbaar: doen. Dat succes leidt vervolgens tot geluk en voldoening. Het wordt dan een beetje raar als je mensen wil gaan straffen die er niet in slagen deze weg naar geluk te bewandelen. De veronderstelling dat 'leven in de bijstand' een te verkiezen optie in het leven zou kunnen zijn staat haaks op alle opvattingen van het liberalisme. De enige verklaring is demagogie.
Vervolgens de plaats van de immigranten. Dijkhoff komt in zijn betoog aan met het begrip 'goed volk', dat hij als kind thuis hoorde. Dat thuis is het katholieke zuiden van Nederland van eind vorige eeuw. Wat verstonden ze daar in Brabant in die tijd onder 'goed volk'? Behoorden LGTBers, kleurlingen, vluchtelingen, dierenactivisten, protestanten, atheïsten, linkse rakkers, hippies, hipsters bij de papa en mama van Klaas Dijkhoff tot het 'goed volk'? Waarschijnlijk niet. Hoe eng het alleen al klinkt te moeten horen tot het 'goed volk', het betoog van Dijkhoff slaat ook nog eens nergens op en is inconsistent. "Immigranten hebben wij teveel beoordeeld als groep, je moet meer kijken naar het individu", oreert hij. Prima idee, passend in het liberalisme zou je zeggen. De zaal onder aanvoering van Mark Rutte knikt instemmend. Maar dan de ontbrekende logica: nu moet volgens Dijkhoff die individuele immigrant individueel getoetst worden aan de collectieve groepsnorm van het 'goed volk'. Hoe eng is dat? Heel erg eng. Wie bepaalt de normen en waarden van het 'goed volk'? De staat, de VVD? Mogen wij in dit 'mooie en gave land' dan niet meer afwijken van de groepsnorm, opgelegd van bovenaf door de politiek? Hoe eng wordt ons land dan? Waar is de vrijheid van het individu dan nog om zich te mogen en kunnen onderscheiden van het 'goed volk'. Wat is er dan nog over van het liberale erfgoed, de Verlichting?
Ik wil geen nare vergelijkingen maken en eigenlijk al helemaal niet als kind van na de oorlog, maar bij dit soort demagogie komen er bij mij toch hele naargeestige beelden naar boven. "Wolven in schaapskleren", schreef Trouw over Rutte en Macron. Ik voeg Klaas Dijkhoff er aan toe.

06 mei 2018:
Opinie op zondag: 'Verhoog het democratisch gehalte van onze politiek'. Bron: classica Rosa van Gool in De Volkskrant 06 mei 2018.
"Liegende politici zijn niet de enige oorzaak van wijdverspreid cynisme over de politiek. Het debat over het dividendmemo bracht ook een ander, dieperliggend manco van onze democratie aan het licht: de Tweede Kamer blijkt, dankzij ijzeren fractiediscipline en dichtgetimmerde regeerakkoorden, nauwelijks in staat om de regering ter verantwoording te roepen en beleid bij te sturen. De oppositie stond machteloos tegenover het kabinet en de fracties van de coalitiepartijen".
Was mijn conclusie ook.

01 mei 2018 (update 14 mei 2018):
'Macron is een neoliberale wolf in schaapskleren'. Bron: Trouw 01 mei 2018.
"In Europees verband stemmen regeringsleiders in met regels die privatisering en liberalisering afdwingen om in eigen land te verklaren dat ze machteloos staan tegenover Brussel. Met deze cynische tactiek laten politici als onze eigen Mark Rutte en, zo blijkt, ook Macron de Europese Unie de klappen opvangen die hun eigen impopulaire rechtse agenda uitlokt".
De suggestie dat Mark Rutte zich gedraagt als een populist op de rechter flank komt niet helemaal uit de lucht vallen. Tijdens de campagne voor de Tweede Kamer verkiezingen in 2017 haalde Rutte er zelfs The New York Times mee:
24 jan 2017:
'Dutch Leader Takes Trump-Like Turn in Face of Hard-Right Challenge'. Bron: The New York Times 24 jan 2017.
"The letter from Mr. Rutte, which was published online on Sunday, seemed like an effort to head off that challenge by embracing some of Mr. Wilders’s populist messages". Zie hier de gewraakte brief.
Het werkte wel en Rutte en zijn partij scoorden aardig bij de verkiezingen.
In de NRC van 25 jan 2017 trachtte Tom-Jan Meeus dit bericht te relativeren:
'Rutte en de onzin van The New York Times'. Bron NRC 25 jan 2017.
"Dus die vergelijking van The New York Times had niet onzinniger kunnen zijn: wat Rutte doet, is proberen te voorkomen dat ook in dit land het Trumpisme de baas wordt", was de uitleg die Tom-Jan Meeus er in de NRC van 25 jan 2017 aan gaf.
Ja, zo ken ik er nog wel meer. Een beetje naïeve uitleg in de trant van: "Ik bash transgenders, want anders krijgen ze daar bij VI nog het monopolie op" of: "Ik heb die fiets die daar stond maar in mijn busje meegenomen, want er liep daar een onguur type rond en ik dacht: straks jat dat gajes hem nog".
Meeus wou het gewoon niet weten, kan natuurlijk ook.
Zo zal Mark Rutte ook wel weer campagne voeren in november 2018 en maart 2019: een beetje populisme en dan weer 'aan tafel' met degenen die hij net vernederd heeft. 'Gewoon' weer verder polderen.

Een recent debat in De Groene Amsterdammer tussen Ewald Engelen, Jan Willem Duyvendak, Rogier van Reekum en Willem Schinkel over de politieke stand van zaken in Nederland anno 2018:

04 april 2018:
'Eerst het vreten, dan de identiteit', Ewald Engelen in De Groene Amsterdammer van 04 april 2018.
"Kranten, tijdschriften, tv- en radioprogramma’s nodigen steevast dezelfde gelijkgeschakelde neoliberale economen uit om economische gebeurtenissen te duiden. En de economiepagina’s worden volgeschreven door voormalige economiestudenten die allemaal door dezelfde neoliberale wasstraat zijn gegaan".

16 mrt 2018:
'Wat links nu te doen staat'. Bron De Groene Amsterdammer 14 mrt 2018.
"We zijn in Nederland op een punt aanbeland waarop partijpolitiek links steeds verder gemarginaliseerd is, en waarop racistische en fascistische retoriek op rechts gemeengoed wordt".
"Uit angst om net zo hard getroffen te worden als mensen waarvoor volwaardig burgerschap geen vanzelfsprekendheid is, hechten veel mensen aan ‘normaal doen’, met al het racisme dat daarin geïmpliceerd is (zoals dit soort treurigheden van VVD en CDA red.). Zo blijven deze mensen in de dubbelrol van onderdrukker en onderdrukte. Dat is de tang waarin ze zitten. Goed bedoelde maar slecht bedachte vleierij over ‘witte arbeiders’ en ‘gewone mensen’ geeft ze geen enkel zicht op een bevrijding uit die tang. Wie kiest voor deelname in accumulatie in ruil voor participatie in onderdrukking moet beseffen dat hij met lege handen staat wanneer kapitaal dit akkoord eenzijdig weer intrekt. En dat is precies de situatie waarin we ons nu bevinden. Welke politieke partij durft het aan om met deze boodschap de strijd aan te gaan?".

14 feb 2018:
'Antwoord aan Engelen', van Jan Willem Duyvendak op 14 feb 2018 in De Groene Amsterdammer.
"In zijn economiecolumn in De Groene van 1 februari stelt Ewald Engelen dat links te veel bezig is met de vrouw, de homo en de migrant en te weinig met economische ongelijkheid. Links zou rechts daarmee in de kaart spelen. Dat is viermaal een misverstand".

31 jan 2018:
'Links narcisme', Ewald Engelen in De Groene Amsterdammer van 31 jan 2018.
"Zolang links zich verliest in het ‘narcisme van de kleine verschillen’ van de identiteitspolitiek lacht de factor kapitaal in zijn vuistje. En zullen we de uitbuiting van aarde en arbeid nooit tot staan brengen".

08 mrt 2017:
'De schaamte van links'. Bron: Eelco Runia in De Groene Amsterdammer van 08 mrt 2017.
"Eigenlijk is ‘tocht naar het midden’ veel te omzwachteld uitgedrukt. De tocht naar het midden is gebaseerd op de premisse dat er een ‘derde weg’ is, ja dat die derde weg op de keper beschouwd de enige weg is. Die derde weg is op zijn beurt een eufemisme voor een neoliberale politiek. En het was, laten we dat niet vergeten, traditioneel links – de Democraten in de VS, Labour in het Verenigd Koninkrijk, de PvdA bij ons – dat in de jaren tachtig en negentig het neoliberalisme omarmde en doordrukte".
In mijn ogen een belangrijke verklaring voor de opkomst van de populisten.

Zie ook: 'Nederland Polderland'.


'Politiek'  Bram Vermeulen

Als ik niet kijk
Heb ik het niet gezien
Heb ik het niet gezien
Wist ik er niets van
Kunnen ze mij niets maken
Dus ik kijk niet

Als ik niet praat
Heb ik het niet gezegd
Heb ik het niet gezegd
Wist ik er niets van
Kunnen ze mij niets maken
Dus ik praat niet

Politiek, politiek
Ik ben er niet, ik ken ze niet
Politiek, politiek
Ik kijk niet en ik zeg niets

Als ik niet lees
Weet ik het niet
Weet ik het niet
Wist ik er niets van
Kunnen ze mij niets maken
Dus ik lees niets

Politiek, politiek
Ik ben er niet, ik ken ze niet
Politiek, politiek
Ik kijk niet en ik zeg niets

Ik kijk niet en ik zeg niets
Ik praat niet en ik zeg niets

Als ik niet luister
Hoor ik het niet
Hoor ik het niet
Wist ik er niets van
Kunnen ze mij niets maken
Dus ik luister niet

Politiek, politiek
Ik ben er niet, ik ken ze niet
Politiek, politiek
Ik kijk niet en ik zeg niets

Politiek, politiek
Ik ben er niet, ik ken ze niet
Politiek, politiek
Ik kijk niet en ik zeg niets

Ik praat niet en ik zeg niets
Ik luister niet en ik hoor niets


Bijsluiter:

Met een * aangeduide citaten behoren tot de grotere groep der Parodialen. Ze worden vooral veel gebruikt in de vierdelijns zorg. Parodialen worden specifiek ingezet bij klachten van verhoogd ego. De werkzame stof bestaat meestal uit Parodie of Satire, maar soms bevat het medicijn ook Ironie, Spot, Humor of aanverwante stoffen. Bijwerkingen zijn niet bekend. Het middel moet wel met terughoudendheid worden toegepast bij mensen met een chronisch tekort aan 'Selfspot'. Humor kan bij deze groep patiënten soms dodelijk zijn. In mildere vorm zijn effecten waargenomen van allergie en irritatie.  Deze verschijnselen verdwijnen meestal binnen een paar minuten. Wanneer de reactie heftiger is en langer aanhoudt is het raadzaam contact op te nemen met de huisarts. Neem altijd de betreffende Parodial mee, zodat uw arts weet welke stof van toepassing is.

: zoiets als , 'Geprüfte Sicherheit', voor de persvrijheid? Zie ook Sheila Sitalsing op 30 aug 2017.