Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Toek
Toek
09/12/2018
Foto: Ivan en Marcella Dekkers.

Hier een paar TOEK-Talks van ervaringen op en rondom de tennisbaan, die me de moeite waard leken nog eens op papier te zetten:

TOEK-Talk (alternatieve TED-Talk) 11-11-2014.
Aflevering 1: 'Flow'.

In 2013 maakte ik een reeks vol van vijftig jaar in de competitie voor de GLTB te zijn uitgekomen. Hoewel ik maar op bescheiden niveau speelde beschouw ik de competitie van 2013 als die waarin ik relatief mijn beste tennis ooit speelde. Ik won ook nog eens tien uit elf partijen, maar dat eigenlijk terzijde. Gedurende de gehele competitie was ik elke zaterdag in de 'flow'. Waar kwam die vandaan?
Het begon eigenlijk met een oude droom uit de jaren zeventig: ik wilde leren gitaar spelen. Ik kocht destijds een akoestische gitaar en oefende zo af en toe, maar er zat niet veel schot in. Ik dacht van mezelf dat ik het niet kon, dat ik geen talent had en problemen bij het spelen had vanwege te stijve gewrichten en te korte pezen en zo. Ik gaf mijn pogingen op, maar bleef wel een groot liefhebber van muziek, met name van Americana. Met tennis kende ik die fysieke belemmeringen niet zo en die sport bleef een van mijn passies.

In 2011 bezocht ik ter gelegenheid van mijn verjaardag met een stel vrienden het Blues Festival 'Groeten Uit Grolloo'. Ik kreeg de smaak weer te pakken na het zien en horen van Erwin Java en van Cuby & The Blizzards en besloot een hernieuwde poging te wagen zelf te gaan gitaarspelen.  Ik wilde mijn veertig jaar oude gitaar inruilen en liet me adviseren in een muziekzaak in Borne,  waar ik een leuk gitaartje te koop had zien staan. "Ga eerst maar eens op die oude Yamaha van je spelen tot je de blaren op je vingers hebt en kom dan nog maar eens langs". Zittend lukte het nog steeds niet, maar staand kon ik de fysieke drempels nemen die me eerst onmogelijk leken. Vervolgens ging ik op zoek naar muziekles op internet. Ik las iets over finger-picking, over Travis-picking en uiteindelijk trof ik het nummer Windy & Warm van Chet Atkins (eigenlijk geschreven door John D Loudermilk). Ik was verkocht. Vervolgens vond ik ook nog eens een super enthousiaste navolger in Tommy Emmanuel (TED-Talk), die uitleg gaf hoe je je dit nummer (39.00 - 49.20) eigen kon maken.
Al gauw raakte ik overbelast van het oefenen; ik had de adviezen van 'Tony' iets te enthousiast opgevolgd. Ik kreeg een gitaarblessure, een 'A minor arm', vergelijkbaar met een tennisarm of een frozen shoulder en zo. Van tennistraining kwam in die winter niks meer. Ik besloot mijn oude trainingsvorm weer ter hand te nemen: de droogtraining met alleen een racket, zoals ik die lang geleden had nageaapt van tennisvedette en clubgenote Anja Lepoutre (samen met Trudy Groenman tot het illustere gezelschap der Vier Musketiers behorend). Ik zette de Australian Open aan en als alternatief voor het geluid van tennisballen en TV-commentaar speelde ik Windy & Warm op repeat af op de PC. Ik sloeg, met alleen een racket in de hand, mijn denkbeeldige ballen in Melbourne op het ritme van Chet Atkins. Meer en meer raakte ik in de ban van zijn nummer (en van mijn virtuele fore- en backhands).
Mijn blessure genas, na veel gerek en gestrek, net op tijd en in mijn hoofd zat Windy & Warm. Ongetraind, wat betreft tennis met een bal en op een baan, ging ik in april de competitie in. Mijn teamgenoten hadden de hele winter stevig gedraafd met schema's op hun apps en hadden les gehad van deze en gene tennisleraar. Ze snapten niet veel van mijn voorbereiding op de competitie. Mij deerde het niet zoveel; elke zaterdag stapte ik nu lekker relaxed in de auto van onze teamcaptain en liet me met het team naar de diverse parken rijden. In plaats van me bezig te houden met standen in de poule, met promotie en degradatie, met gamepoints, setpoints of oneerlijke tegenstanders, had ik mijn muziekje in de kop zitten. Ik kon telkens niet wachten om het ritme ervan te voelen in mijn slagen en voetenwerk. "If you don't watch carefully you'll miss the singing part of it", was het satirische commentaar vooraf bij Chet's vertolking. Ik had helemaal geen gezang nodig; aan de gitaarloopjes had ik genoeg: een twee, een twee, toek toek, toek toek. Standen deden er niet meer toe, uitslagen evenmin. Waar ik een jaar tevoren maar povertjes had gespeeld, stond ik nu elke week in de 'flow' op de baan.

Het was de muziek geweest die me in staat had gesteld te kunnen focussen en het was de muziek die me telkens opnieuw in de 'flow' had gebracht. En zo had ik, voor mijn eigen gevoel, mijn beste seizoen ooit. En zo ontdekte ik de link tussen tennis en muziek; tussen muziek en flow. Nu nog Windy & Warm fatsoenlijk leren spelen!


TOEK-Talk (alternatieve TED-Talk) 29-01-2018.
Aflevering 2: 'The Inspirer'.

Het was januari 2012 dat we Roger Federer in de halve finale van de Australian Open zagen verliezen van Rafaël Nadal. Federer had al acht keer op rij geen Grand Slam toernooi meer gewonnen en velen schreven hem op dat moment af.
Roger zou te oud zijn, fysiek en mentaal niet meer opgewassen tegen spelers als Rafaël Nadal, Andy Murray en Novak Djokovic. De analyse klopte in zoverre dat Federer vaak tekort kwam als hij het gevecht met deze spelers aanging op de van hem bekende wijze. Wat was die speelwijze? Briljant en virtuoos tennis, afgewisseld met mentale dipjes. Federer kwam vaak achter, maar vervolgens ook geniaal weer terug. Tegen Nadal, Djokovic en Murray kon hij zich die zwakke momenten niet meer veroorloven. Daarvoor waren zij te sterk, te fit en te consistent. Roger werd dan uiteindelijk vaak in de verdediging gedrukt, met name aan de backhandzijde. Dan werd het een slijtageslag en daarin ging hij het meer en meer afleggen tegen deze rivalen.
Tijdens een Nationaal Jeugd Ranglijst Toernooi in Haren in die zomer van 2012 deed het verhaal de ronde dat Roger aan het experimenteren was geslagen met zijn materiaal. Er werd gesproken over een groter racketblad, over een lichter frame en over een zachtere bespanning. Allemaal ingrediënten om sneller te kunnen spelen en met meer power. Maar wie het tennis kent, die weet dat power en controle meestal niet samengaan. Het zou dus voor de meesten van ons waarschijnlijk uitdraaien op een foutenfestival. Ons was geleerd 'percentagetennis' te spelen, om de rally op te bouwen, om de servicereturn eerst maar eens in het spel te brengen.
Roger Federer was kennelijk tot het inzicht gekomen dat het op de ouderwetse manier voor hem een verloren zaak zou zijn. De concurrenten waren domweg te sterk geworden. Wat Roger evenwel had, waar de meesten van ons niet over beschikken, is die virtuositeit, het bovenmenselijke balgevoel, de ongeëvenaarde timing. Waar wij tegen onze grenzen zouden aanlopen kon Federer opnieuw vertrekken.
Het jaar erop speelde ik in Leens een enkelspel tegen een dertig jaar jongere KLM-piloot. We hadden eerst gedubbeld en ik had vastgesteld dat hij behoorlijk sterk en fit oogde. Een beetje expres liet ik de dubbel daarom lopen, na verlies van de eerste set. De single zou anders een veel te zware kluif worden. Mijn partner had het wel door en had er ook wel een beetje begrip voor. Tot overmaat van ramp moesten we in een motterregentje de baan op. De ballen werden snel nat en het spel zou daardoor traag worden. Het was gedoemd een uitputtingsslag te worden, waarin ik waarschijnlijk het onderspit zou moeten delven.
Vlak voordat we de baan opgingen dacht ik aan bovenstaand verhaal over de aanstaande wederopstanding van Roger Federer. Ik sprak mezelf toe dat de service van de tegenstander een kans was in plaats van een probleem. Ik wist waar hij zou komen, in het servicevak, en ik wist dat het met natte ballen ook zwaar serveren zou worden. Daarom besloot ik elke service van mijn tegenstander direct aan te gaan pakken, om meteen agressief te gaan spelen. Het werkte en ik wist met de nodige moeite mijn eigen servicegames ook een aantal keren te winnen. Ik won krap de eerste set met 7-5, terwijl ik een paar setpoints tegen had moeten verwerken. In de tweede set zette ik deze tactiek voort, maar op 3-1 ging het licht een beetje uit. Ik was op. Vanachter het glas in de kantine zag ik mijn teamgenoten bezorgd toekijken. Ze hadden er weinig vertrouwen in toen ik in snel tempo 3-4 achterstond. Wat ze niet wisten, was dat ik gewoon moest herstellen en op die stand kon ik me weer oprichten. Mentaal was ik extra gemotiveerd. Terwijl ik daar stond te sjorren in de regen liep in een parkje in Dresden iemand die me heel nabij is rond met de hechtingen en plaatjes in een in elkaar geslagen gezicht. Aan hem wou ik deze overwinning opdragen en daarom was opgeven geen optie. Ik won drie games op rij en op het moment dat ik 4-4 maakte zag ik bij mijn tegenstander iets knappen. Hij kon er niet bij dat ik nog reserves had en was mentaal overdonderd door mijn eindsprint. De laatste twee games kreeg ik feitelijk van hem cadeau.
Na afloop in de kantine stelden we vast dat het leven soms raar in elkaar zit. "Ik durf niet bij jou in een vliegtuig te stappen en jij durft tegen een oudere speler je kansen niet te pakken".
De succesvolle comeback van Roger Federer lag toen nog in de toekomst verscholen, maar ik had al een beetje van zijn nieuwe ideeën geproefd. Toen Roger in 2017 Rafaël Nadal in de finale van de Australian Open wel versloeg, konden we zien waar hij de jaren ervoor mee bezig was geweest. Zijn plan werkte en hij pakte vervolgens tot en met januari 2018 nog eens drie Grand Slam titels.
Dankzij Roger Federer had ik in 2013 denk ik mijn mooiste overwinning op een tennisbaan behaald. Hij was voor Daan.
Update 11 jul 2019:
'Kan Nadal elf jaar na de epische Wimbledon-finale Federer opnieuw verslaan?'. Bron: Robèrt Misset in De Volkskrant van 11 jul 2019.
"Voor de vierde keer staan de aartsrivalen Roger Federer en Rafael Nadal tegenover elkaar op Wimbledon, voor het eerst sinds hun epische finale in 2008. Kan Nadal elf jaar later Federer opnieuw verslaan op gras? En hoe bepalend is het materiaal? De analyse van hun rackets met bespanner Timo van Driel en Richard Krajicek, Wimbledonkampioen in 1996. 'Je zoekt met elk racket altijd naar de balans tussen kracht en controle'."
Grappig, dit verhaal van Missèt zoveel jaar later.
Dan toch ook maar, op grond van mijn eigen inzichten en eerdere verhaal de prognose voor Nadal - Federer halve finale Wimbledon 2019 (12 jul 2019 16.25).
Nadal wint. Waarom? Het gras en de ondergrond van Wimbledon zijn zodanig veranderd in de loop der jaren, dat het Centrecourt van Wimbledon meer lijkt op een trage hardcourt- of een gravelbaan dan op een traditionele snelle grasbaan. Federer kan dan wel een 'sneller' racket hebben, de baan laat snel spel domweg niet echt toe.
We zullen het zien!
Update 20.06:
Roger Federer lijkt toch te profiteren van de hierboven beschreven veranderingen in zijn spel. Hij dicteert vanaf de baseline, serveert sterk en retourneert ongelofelijk sterk. Nu is het Nadal die door Federer naar achteren wordt gedrongen in plaats van het omgekeerde, zoals dat vroeger vaak gebeurde. Gezien zijn spel lijkt Federer dit toch wel te gaan winnen. Een interessante match!
Update 20.48: Roger!
Kan Roger Federer met dit spel ook de finale van Novak Djokovic winnen?
We will see on sunday!
Update 15 jul 2019:
'Djokovic weerstaat de geniale Federer (en diens fans)'. Bron: Robèrt Misset in De Volkskrant van 15 jul 2019.
"In de langste Wimbledonfinale ooit weerstond Novak Djokovic zowel de geniale Roger Federer als diens fans. De tiebreak van de vijfde set bracht de Serviër de zege."
Federer nog steeds geniaal en soms kwetsbaar. De nederlaag lag niet aan zijn racket, dat kunnen we wel vaststellen. Net als 99 procent van de toeschouwers dacht ik: wat zonde dat hij die kansen niet kan verzilveren! Federer gaf zelf deze uitleg: "Ik heb alles gegeven". Ja, wat kun je daar nog aan toevoegen?

Zie ook: 'De Reis Van De Held(in)'.