Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Plan Toek
Plan Toek
09/11/2018
Plan Toek, mag ook Plan B zijn natuurlijk. De aarde biedt genoeg voor ieders behoefte, maar niet voor ieders hebzucht[1] en [2].


Laatste updates 09 sep 2019.

Wat mij betreft mogen we er wel een beetje zuinig op zijn, op die natuur die uiteindelijk de basis vormt van ons bestaan. Dit album kan daartoe wellicht wat inspireren en gelijktijdig een aanzet zijn tot een beetje kritisch nadenken over natuur en milieu.
Soms hoor je mensen zeggen: wat heb ik nou voor invloed op het behoud van onze natuur? De pessimisten denken dat hun bijdrage een druppel op de gloeiende plaat is: maakt die ene Vega burger nu het verschil? De optimisten komen met het verhaal dat die ene uitzondering toch niet zoveel kwaad zal doen: wat maakt één steak van de grill nu uit? Ze hebben beiden gelijk denk ik. Maar als we met z'n allen zo gaan denken, dan maakt het wel degelijk uit. Dan verandert er niets of er gebeurt juist wel wat. Aan eenieder is die keus.

Het milieuprobleem in een notendop

Wij laten als bewoners van deze planeet jaarlijks een voetafdruk achter: World map of countries by ecological deficit en De Voetafdruk. Die geeft aan hoeveel wij verbruikt hebben van wat de aarde ons duurzaam te bieden heeft aan voedsel, grondstoffen, energie enz.
Op dit moment bedraagt de gemiddelde voetafdruk een factor van 1,7, bronnen oa. NOS 01 aug 2018 en Elsevier Weekblad van 03 okt 2017. Dat betekent dat de wereldbevolking gemiddeld per jaar 1,7 keer zoveel opmaakt als dat er eigenlijk beschikbaar is, indien we duurzaam zouden leven. Voor ons Nederlanders geldt dat wij op dit moment 3,5 keer de beschikbare hoeveelheid consumeren per jaar.
De consequentie is simpel: ofwel onze voetafdruk moet omlaag, ofwel de wereldbevolking moet krimpen. Zo niet dan teren we snel nog verder in op de reserves van de aarde en staat ons een ramp te wachten. Zelfs als het lukt is het nog de vraag of de huidige voetafdruk niet al onomkeerbare ecologische schade heeft toegebracht en we dus niet nog meer terug zouden moeten om die milieuschuld in te lopen.
Om die voetafdruk terug te brengen naar 1 is het grofweg gezegd nodig onze totale consumptie, van energie en grondstoffen met 41% (1,7 - 41% = 1) terug te dringen. Dit bij een gelijkblijvende wereldbevolking. Wil een Nederlander voldoen aan de streefnorm van 1 dan zou hij zijn voetafdruk moeten verminderen met 71% (3,5 - 71% = 1).
Gaat de wereldbevolking ook nog eens toenemen met 50%, wat de prognose is, dan wordt die factor van 1,7, bij verder dezelfde omstandigheden, 2,55 (1,7 + 50% = 2,55). In dat geval moeten we dus de consumptie terug dringen met 61% (2,2 - 61% = 1).
Zouden we de huidige consumptie, de huidige voetafdruk willen handhaven, dan zou de wereldbevolking vandaag (uitgaande van 6 miljard) moeten krimpen met 41% (1,7 - 41% = 1) van 6 miljard mensen naar zo'n 3,5 miljard, iets wat nogal onrealistisch is zonder grote catastrofes. Dus blijft er eigenlijk alleen een soort Plan B over en wie daar voor zorgt doet er niet zoveel toe. Zo concludeert in grote lijnen ook het EAT-Lancet-Rapport, zie de update van 17 jan 2019 hieronder.
Zo is de situatie denk ik zo simpel mogelijk geschetst.

De rol van bomen

De discussie over het stoppen van de opwarming van de aarde spitst zich meestal toe op de reductie van broeikasgassen, met als voornaamste gas CO2.
Stoppen met het gebruik van fossiele brandstoffen, CO2 compensatie of opvang van CO2 worden genoemd als oplossingen van het probleem.
Onlangs kwam ik tot een besef dat ik zelf eigenlijk te simpel vond om serieus genomen te worden, maar ik vond het toch wel interessant genoeg om nog eens verder op in te gaan.
In steden doet zich het probleem voor van de 'hitte-eilanden'. Iedereen kent ze wel: pleinen in het hart van een stad, waar geen boom staat en je wegbrandt als de zon er 's zomers lustig schijnt. Groen-deskundigen kennen dat probleem en dragen als oplossing aan het aanplanten van bomen. Het zou in stedelijk gebied kunnen leiden tot een temperatuurdaling van wel vijf graden. (Zie 'Bomen tegen Hitte', van Wageningen Universiteit in De Groene Stad van 10 jul 2015)
Plotseling ging er bij mij een (led)lampje branden. Kennen we niet allemaal de simpele ervaring dat het in het bos en in de schaduw koeler is dan in de zon? Ik nam het altijd aan als een gegeven, zonder een causaal verband te zien tussen oorzaak en gevolg. Ja, in de woestijn schijnt de zon en is het heet, net als in de binnenlanden van Spanje of Griekenland. Maar waarom? Komt het omdat het nu eenmaal een kaal en heet gebied is, of komt het omdat er geen bomen zijn? Wat voor klimaat zou er in die woestijn heersen indien we er bomen zouden aanplanten?
Zo kwam ik op het niet te geloven simpele idee om dit principe in een groter verband te zien. Hoeveel graden gaat de temperatuur op het platteland dalen indien we grasland, woestijn en andere gebieden met weinig vegetatie zouden veranderen in bos? Dit niet vanwege de beoogde CO2 opname (ja natuurlijk ook wel), maar vanwege de directe daling van de luchttemperatuur in de omgeving? Hoe groot zou de impact van deze daling zijn op de gemiddelde temperatuur op aarde? Een daling van meerdere graden lijkt niet onwaarschijnlijk.
Een boom kun je, hoe gek het ook mag klinken, vergelijken met een koelkast[3]. Koelkasten werken volgens het principe dat verdamping van een vloeistof tot een gas energie kost, verdampingsenergie. Daartoe wordt gas met een compressor eerst samengeperst. Dat kost stroom, grijs of groen.
Bij de boom werkt het vergelijkbaar. De boom zuigt water uit de bodem en leidt dat via de stam naar de bladeren. Van daaruit verdampt het water de lucht in. De omgeving rondom de boom koelt daardoor af. De benodigde energie hiervoor komt direct van de zon. Zonne-energie zorgt er dus voor dat het water verdampt en de omgeving koelt, net als bij de koelkast.
Het klinkt te simpel om geloofwaardig te zijn, maar kan dit niet een substantiële bijdrage zijn aan het verlagen van de temperatuur op aarde, compleet los gezien van het CO2 verhaal?
In plaats van de focus te leggen op de Sahara of Oost Groningen, op Zuid Italië of de Spaanse Hoogvlakte als potentiële locaties voor zonnepanelen of plantages voor biomassa, zouden we ook eens kunnen denken aan massale herbebossing. Een bos doet er zo'n dertig jaar over om tot volwassen groei te komen. Beginnen we vandaag dan zijn deze bossen rond 2050 volgroeid.
Het project zou zonder verdere aantasting van natuurlijke hulpbronnen en zonder grote industriële activiteiten wellicht op redelijk korte termijn al tot een substantiële daling van de warmte op aarde kunnen leiden.
Voetnoot:
'Voor ieder mens staan er 420 bomen op aarde' Bron RTL Nieuws 03 sep 2015.
"Per jaar worden er zo'n 15 miljard bomen gekapt. Daarvoor worden er slechts 5 miljard terug geplant."
Uitgaande van een groei van de wereldbevolking in het huidige tempo zouden er zo'n 40 miljard bomen per jaar extra geplant moeten worden.

Interessant om te lezen is misschien ook dit:
'Nederland overvraagt biomassa twee tot vier keer' Bron: Natuur en Milieu 07 dec 2018. Ook van Natuur en Milieu:
'De rol van biomassa in een duurzame economie' (met een lange lijst van bronnen).

In relatie hiermee een advies aan iedereen die zich een beetje bij de natuur betrokken voelt: lees onderstaande columns eens door.
17 jul 2018:
Column: 'Groningen’s urban forest destroyed under the pretense of safety (or ‘renewable’ energy)'. Bron: Kristin McGee, Tree Knights Groningen.
"It appears that old trees, like many thousands of other living species, are becoming a thing of the past".
De vertaling in het Nederlands:
Column: 'Stop de vernietiging van het Groningse stadsbos onder het mom van veiligheid (en ‘groene energie’)'.
"De conclusie ligt voor de hand, biomassa zal nooit een realistische bron van duurzame energie kunnen zijn".

Meer ook bij 'Energietransitie'.

vastgemaakt bericht
'Waarom biomassa een grotere klimaatkiller is dan steenkool'. bron: Trouw 22 nov 2017.
"Biomassa is helemaal niet koolstofneutraal, stellen ze, op de korte termijn is het verbranden van houtkorrels zelfs slechter voor het klimaat dan fossiele brandstoffen".
Biomassa is helemaal geen win-win.

Aanvullendfe info:

'Climate Central'. "Wetenschappers en journalisten geven hun visie op klimaatonderwerpen."
'Pulp Fiction'. "As the world tries to shift away from fossil fuels, the energy industry is turning to what seems to be an endless supply of renewable energy: wood."
'Duurzaam Nieuws'. "Duurzaamnieuws.nl wil de transitie naar een duurzame samenleving helpen versnellen."
'Greenpeace'. "Wil jij een groene en eerlijke wereld? Dan zijn wij jouw grootste supporter. Als wij samen werken staan we niet langer machteloos tegenover misstanden, maar hebben we kracht en macht om er iets aan te doen."
'Groene11'. "De Groene11 is het samenwerkingsverband voor public affairs van verschillende natuur- en milieuorganisaties."
'Kies Klimaat'. "KiesKlimaat beoordeelde het stemgedrag van de landelijke politieke partijen."
'Klimaatverandering'. "Voor een zinnige maatschappelijke discussie is het volgens ons belangrijk om de wetenschappelijke inzichten goed in beeld te hebben, en daar willen wij aan bijdragen."
'Milieu Centraal'. "Ontdek wat jij kan doen."
'Natuur & Milieu'. "Vind hier alles wat jij wilt weten over Natuur & Milieu."
'NVDE Nederlandse Vereniging Duurzame Energie'. "De Nederlandse Vereniging Duurzame Energie (NVDE) is dé organisatie van ondernemers in duurzame energie in Nederland."
'Global Forest Watch'. "Forest monitoring designed for action. Global Forest Watch offers the latest data, technology and tools that empower people everywhere to better protect forests."
'ONE World'. "Journalistiek voor een eerlijke en duurzame wereld."
'Down To Earth'. "Platform voor groene journalistiek."
'Sargasso'. "Als rode draad door het bestaan van Sargasso loopt de overtuiging dat journalisten en lezers elkaar aanvullen en versterken. Het is onze missie journalist en burger dichter bij elkaar te brengen."
'Urgenda'. "Urgenda is de organisatie voor innovatie en duurzaamheid die Nederland, samen met bedrijven, overheden, maatschappelijke organisaties en particulieren , sneller duurzaam wil maken."
Aanbevolen door 'Urgenda':
'Klaar met alle meningen over klimaatverandering? Dit zijn de feiten' Bron: AD 09 mrt 2019.
10 mrt 2019:
'Zo dien je klimaatsceptici van repliek: zeven klimaatmythes ontkracht' Bron: Trouw 10 mrt 2019.
'WattisDuurzaam'. "WattisDuurzaam schrijft over het duurzaam opwekken, opslaan en besparen van energie, met een technopositieve inslag en vanuit de overtuiging dat een goedkoop, duurzaam energiesysteem het antwoord is op grote wereldproblemen."
'WISE'. "De missie van WISE is een wereld zonder kernenergie."
'Bomenridders' of op Twitter.

Updates:

06 sep 2019:
'Hoe de veehouderij de bouw van woningen remt'. Bron: AD 06 sep 2019.
"Minder koeien, varkens en kippen". "De veesector is goed voor minder dan twee procent van het nationaal inkomen, maar gijzelt nu de hele economie".

24 jul 2019:
'Duidelijker wordt het niet: de klimaatverandering van nu is echt uniek'. Bron: Maarten Keulemans in De Volkskrant van 24 jul 2019.
"Twijfelen of de mens het klimaat wel opwarmt, is nu toch echt een achterhoedegevecht geworden. Een reeks nieuwe analyses, gelijktijdig gepubliceerd in Nature en Nature Geoscience, laat geen spaan heel van het argument dat klimaatverandering van alle tijden is en dus ook best een natuurlijke oorzaak kan hebben. De huidige opwarming verloopt namelijk totaal anders."

17 jul 2019:
'Oplossing stikstofprobleem is heel simpel: de veestapel inkrimpen'. Bron: NOS 17 jul 2019.
"Het is heel simpel: we moeten de veestapel aanzienlijk inkrimpen", stelt Frank Berendse, emeritus hoogleraar ecologie. "Want daar komt het meeste stikstof vandaan."
Duidelijk dus, hoeven we toch hopelijk niet 'democratisch' over te polderen of aan tafels te gaan zitten?

07 mei 2019:
Natuur in rap tempo achteruit: ‘We breken de fundering van ons bestaan af’. Bron: AD van 07 mei 2019.
"Van de naar schatting acht miljoen plant- en diersoorten op aarde, worden er ongeveer een miljoen met uitsterven bedreigd. Dat kan in veel gevallen al binnen enkele tientallen jaren gebeuren, concluderen internationale experts in een gezaghebbend VN-rapport."
"Het gisteren gepubliceerde rapport van VN-natuurorganisatie IPBES wordt beschouwd als hét nieuwe wetenschappelijke naslagwerk voor de staat van de natuur. 150 wetenschappers uit vijftig landen hebben drie jaar gewerkt aan het 1800 pagina’s tellende document. Daarvoor analyseerden zij 15.000 bronnen."

06 mei 2019:
'2019 Staatsbosbeheer -2.0'

27 mrt 2019:
'Limburg gaat overlastgevende wasberen afschieten'. Bron: AD 27 mrt 2019.
"De wasbeer komt van nature niet voor in Nederland en dat verplicht de provincie tot het aanpakken van deze soort. Om die reden moeten volgens de provincie ‘uitroeiingsmaatregelen’ worden genomen."
Moet het woord wasbeer maar niet vervangen door iets wat op een mens lijkt.... Wat zijn wij toch een aparte diersoort.

08 mrt 2019:
"In de klimaatplannen wordt gepleit voor meer #bos om #CO2 op te vangen, maar in de praktijk wordt er juist veel gekapt. Dat komt vooral door oude afspraken die de #biodiversiteit moeten vergroten. En zo verdwijnt hier naar verhouding meer bos dan in het Amazonegebied." Bron: Nieuwsuur 08 mrt 2019

02 mrt 2019:
Onze omgeving wordt kaal gekapt, zonder dat we weten of er iets voor terugkomt’. Bron: De Monitor 02 mrt 2019.
"Hoe zit dat dan op de Lemelerberg? In het beheerplan, waarin de voorgenomen kap is onderbouwd, komt het woord CO2 niet één keer voor."
Onbegrijpelijk toch?

25 feb 2019:
'Klik op de kaart: hoe is het gesteld met het bos in jouw buurt?' Bron: De Monitor van 25 feb 2019.
"Nederland heeft volgens Global Forrest Watch tussen 2001 en 2017 gemiddeld 21.000 hectare bosbedekking verloren".

23 feb 2019:
'Waarom de kritiek op planbureaus propaganda is'. Bron: Yvonne Hofs in De Volkskrant van 23 feb 2019.
"Politici en lobbyisten trekken rapporten van planbureaus snel in twijfel. Niet omdat ze onbetrouwbaar zijn, maar omdat ze onwenselijk zijn, analyseert Yvonne Hofs."
"Maar heeft het planbureau nu inderdaad een rapport over de veehouderij aangepast na kritiek van de Stichting Agri Facts, zoals Boerderij schrijft? Nee, blijkt uit een toelichting van het PBL. Hier verspreidt de landbouwlobby met behulp van VVD en CDA alternatieve feiten."
Ze vernietigen daarmee het vertrouwen van de burger in de overheid en de democratie. Een zeer gevaarlijke tendens. Zie ook 10 jan 2019 en 18 nov 2018. Zie ook VVD Groningen en het KNMI.

17 feb 2019:
Massale wereldwijde bebossing kan decennium CO2-uitstoot neutraliseren”. Bron HLN 17 feb 2019.
"Als we gigantisch veel bomen aanplanten, heeft dat ook een gigantisch positieve invloed op de luchtkwaliteit."
Gewoon doen dus, stoppen met traineren en niet polderen aan tafels. Doen!

11 feb 2019:
'Waar blijft al die nieuwe natuur die de provincies ons hebben beloofd?' Bron: Trouw 11 feb 2019.
"Om de belofte waar te maken, moet de komende negen jaar nog 44.000 hectare nieuwe natuur worden gerealiseerd. Maar als we in het tempo van de afgelopen jaren verder gaan, wordt het Nationaal Natuurnetwerk pas in 2049 voltooid. Twintig jaar later dan beloofd."
En dat is dan met dank aan het 'groenste kabinet ooit'.

06 feb 2019:
'Menselijke eetlust voor groot deel verantwoordelijk voor afname grote dieren'. Bron: De Volkskrant 06 feb 2019.
"Van de onderzochte grote soorten neemt 70 procent in aantal af en dreigt 59 procent zelfs uit te sterven, aldus de studie in Conservation Letters. Tot megafauna behoren bijvoorbeeld olifanten, giraffen, neushoorns, beren, walvissen, haaien, herten en wilde zwijnen".
Een 'lekker stukje eerlijk wild' slaat dus helemaal nergens op.

31 jan 2019:
'Zware kritiek van oud-directeur Staatsbosbeheer op houtkap'. Bron: Lokaal Nieuwsblad De Kaap 31 jan 2019.
"Staatsbosbeheer is zo productiegedreven geworden, dat het bosbelang wordt veronachtzaamd. Een gevolg van de opgelegde marktwerking."

28 jan 2019:
'Nederland kan niet én de slager en melkboer van de wereld willen zijn én de klimaatdoelen halen'. Bron: Lammert van Raan in De Volkskrant van 28 jan 2019.
"Laten we om te beginnen stoppen met de 70 procent veeproductie die bestemd is voor de export."

23 jan 2019:
'Hoogleraar natuurbeheer: Deltaplan negeert de grootste sleutelproblemen op het Nederlandse platteland'. Bron: De Volkskrant 23 jan 2019.
"Een schone landbouw is haalbaar met stevig fiscaal beleid, niet met polderprietpraat, stelt Frank Berendse."
"Bij professionele organisaties als Natuurmonumenten en Wereldnatuurfonds is er alle reden om de wenkbrauwen te fronsen. Jarenlang hebben deze organisaties weggekeken van de grote problemen op het Nederlandse platteland en zelfs nu weigert men om zich hard te maken voor echte oplossingen."
Emeritus hoogleraar van de WUR Frans Berendse verwijst in zijn betoog naar het 'Deltaplan Biodiversiteitsherstel' en 'Samen voor Biodiversiteit'.

17 jan 2019:
'Alleen als we voortaan dit dieet volgen, kunnen we in 2050 alle monden voeden (en jaarlijks 11 miljoen doden voorkomen)'. Dit stelt Marc Dinther in De Volkskrant op grond van het zojuist verschenen EAT-Lancet-Rapport.
"We moeten drastisch anders gaan eten: minder suiker, minder vet en zuivel, minder vlees vooral. Alleen dan zullen we erin slagen de aarde leefbaar te houden en in 2050 tien miljard wereldbewoners van voldoende gezond en duurzaam voedsel te voorzien."

10 jan 2019:
'PBL-reactie op kritiek Stichting Agri Facts' Bron : Planbureau voor de Leefomgeving PBL 10 jan 2019.
"Recente aantijgingen van de Stichting Agri Facts naar aanleiding van een in 2014 verschenen PBL-publicatiebericht over een Engelstalig wetenschappelijk artikel zijn onjuist.
Het PBL heeft gefundeerd aangegeven dat de uitstoot van landbouwgerelateerde emissies in de EU met 25 tot 40% zal dalen als alle inwoners van de Europese Unie de helft minder vlees, zuivel en eieren eten. De huidige landbouwgerelateerde emissies maken ongeveer 9% uit van de totale uitstoot van broeikasgassen in de EU. Als alle inwoners van de EU de helft minder van deze dierlijke producten eten levert dit dus 2 tot 4% klimaatwinst op (oftewel 25 tot 40% van het aandeel van 9% dat de landbouw heeft in de totale EU-emissies)."
De boerenlobby doet er kennelijk alles aan om onder klimaatmaatregelen uit te komen. Nu moeten we nog minder vlees produceren en consumeren om de doelstellingen te halen. Dat noemen zij een 'overwinning'. Wat voor dan? Want honderd procent blijft natuurlijk honderd procent, of je het nu uit de lengte of uit de breedte haalt.

23 dec 2018:
Nederland ontbost verhoudingsgewijs meer dan het Amazonegebied’. Bron: De Monitor van 23 dec 2018.
De kop zegt al genoeg.

21 dec 2018:
Hoogleraar vanuit Oxford over het Klimaatakkoord: ‘Als ik in Nederland was geweest, stond ik nu te protesteren’. Bron: De Volkskrant 21 dec 2018.
"Dit is rampzalig beleid. Een truc van de vervuilende bedrijven en misschien ook wel van CDA en VVD. Het lijkt heel wat, maar ondertussen doen ze niks."
"Het houdt de gevestigde orde in stand. Terwijl er misschien wel nieuwe ondernemingen zijn met veel groenere technologieën. Hier wordt een enorme subsidiemachine opgetuigd, met een enorme bureaucratie, en tegelijkertijd wordt het invoeren van een prijsmechanisme voor CO2-uitstoot onacceptabel verklaard. Hoe kan het dat uitgerekend de VVD zo’n communistisch beleid steunt?"

20 dec 2018:
'Ambitieloos en vaalgroen': dit klimaatakkoord steunen wij niet. Bron: Greenpeace 20 dec 2018.
"1. Dit akkoord zorgt niet voor de transitie die we zo hard nodig hebben. We plakken pleisters en komen met korte termijn schijnoplossingen zoals het opslaan van CO2 onder de zeebodem en het gebruiken van biomassa.
2. De kosten voor het klimaatakkoord liggen te veel bij de gewone burger. De grootste vervuilers worden ontzien en houden zelfs hun hand op voor subsidie. De gewone belastingbetaler moet hiervoor opdraaien.
3. Het klimaatakkoord is boterzacht. Er worden geen bindende afspraken gemaakt, we zien alleen vage richtlijnen en onduidelijke maatregelen.
4. Krimp van de veestapel blijft een groot taboe. Ondanks dat dit wel nodig is om klimaatverandering tegen te gaan."

18 nov 2018:
'Landbouw als economische motor'. Bron: Boerderij 04 aug 2017.
"De waarde van de export van de Nederlandse landbouw bereikt ieder jaar recordhoogten en is een succesverhaal. Bovendien is Nederland wereldwijd het tweede exportland voor landbouwproducten, na de Verenigde Staten".
Uit de cijfers van het CBS over 2015, hier geciteerd door Boerderij blijkt dat in dat jaar Nederland voor € 6.770.000.000 aan vlees heeft geëxporteerd. We hebben met zijn allen vastgesteld dat de vleesproductie en consumptie drastisch omlaag moeten terwille van het realiseren van de milieudoelstellingen die internationaal afgesproken zijn.
Sommige populistische politici proberen ons wijs te maken dat al die lieve boeren vooral ons dagelijkse kostje produceren en dat we hen daarom op onze knietjes daarvoor dankbaarheid verschuldigd zijn.
De boeren zelf, zo blijkt uit het artikel op hun eigen platform Boerderij, zijn maar wat trots op hun economische cijfers. Wie goed leest kan concluderen dat die cijfers wel heer ver af staan van de vervulling van de basisbehoefte van de inwoners van Nederland. De wens van groei lijkt toch echt op de eerste plaats te staan. Met milieu en basisvoedselvoorziening in Nederland heeft dat weinig meer te maken.
Nog een tip trouwens voor de in het artikel geciteerde demonstrerende pluimveehouder Lammert Westerhuis, toevallig (?) ook Gemeenteraadslid VVD, uit Usquert: je veestapel uitbreiden in de hoop om zo een duurzame houtkachel te kunnen financieren is een beetje door(kort)zichtige demagogie. Houtkachels zijn zeer slecht voor het milieu, zie: 'Waarom biomassa een grotere klimaatkiller is dan steenkool'. bron: Trouw 22 nov 2017. Zie ook: 'Energietransitie'.
Het is misschien sneu om tegen een boer te moeten zeggen dat hij iets produceert waar de mensheid niet meer op zit te wachten en ook niet beter van wordt. Dat zou de eerlijke boodschap van de politiek wel moeten zijn. Zoals het nu ging was het toch weer een beetje een trieste verkiezingsstunt, waarbij je eigenlijk de boer misbruikt in een poging om stemmen te winnen.
"Het motiedebat op aanvraag van de VVD was wat het CDA betreft een discussie voor de bühne", zo meldt het CDA na afloop van de vergadering, "daarom hebben wij ervoor gekozen om beide moties van de VVD niet te ondersteunen". Na het lezen van 'Politiek' en/of 'Nederland Polderland' beter te begrijpen?

07 nov 2018:
'We zijn niet geïnteresseerd in de redding van de aarde, maar in de redding van onze eigen arrogantie'. Bron: Richard Powers in DeMorgen van 07 nov 2018.
“Er heerst een agressieve technofiele cultuur die mensen ertoe verleidt te denken dat ze voor eeuwig zullen leven”, legt hij uit. “Ofwel letterlijk, omdat we in de toekomst het verouderingsproces zullen kunnen stilleggen, of alleen als bewustzijn, geüpload in de cloud. Het is de hoogtempel van de menselijke hybris en het menselijk exceptionalisme, het idee dat de mens los en boven de rest van de natuur staat”.
“Er bestaat een technologie die ons van koolstofdioxide kan verlossen en niet echt veel innovatie vergt. Bossen, noemen we die".
Precies dat is wat ik hierboven trachtte te verwoorden.

31 okt 2018:
'Provincies: Wolf in het uiterste geval afschieten'. Bron: RTV Noord 31 okt 2018.
"Op aandringen van gedeputeerde Henk Staghouwer van de provincie Groningen is de tweede fase van het wolvenplan afgerond. Hierin staat onder andere het 'in uiterste gevallen afschieten van de wolf'".
"De ChristenUnie bedrijft politiek bij een open Bijbel. Wij willen onze politieke keuzes maken als navolgers van Jezus Christus", aldus de Christen Unie van Henk Staghouwer. "Geen wilde wolven in Groningen!", schreeuwt de VVD.
CU met de VVD in de opportunistische race om in de gunst van boeren en jagers te komen? Beetje zielig toch? Jezus zou zich waarschijnlijk omdraaien in zijn graf, als hij zou kunnen horen hoe zijn naam misbruikt wordt.
Het wordt natuurlijk anders als Roodkapje toch zou blijken te bestaan!

30 okt 2018:
WWF: “Het is 1 voor 12 om de planeet te redden”. Bron: HLN 30 okt 2018.
"Wat we vandaag bovenal nodig hebben, is een toezegging van alle politieke partijen dat de strijd tegen de klimaatverandering en de bescherming van de biodiversiteit prioriteiten zijn die politieke programma’s overschrijden". Een plan B of iets vergelijkbaars dus.

11 okt 2018:
'IS UW SLOOT AL SCHOON?'. Bron: Waterschap Hunze en Aa's in Harener Weekblad van 10 okt 2018.
"Waarom moet ik mijn sloot schoonmaken? Een schone sloot is belangrijk voor de wateraanvoer en de waterafvoer. Door de klimaaverandering vallen er zwaardere regenbuien. Het is belangrijk dat sloten in ons gebied schoon zijn, zodat het water snel afgevoerd wordt".
Toch niet te geloven dit in 2018?
Een sloot met een graafmachine, de grijper vol vet en olie, ontdoen van planten, dieren, vissen, amfibieën en ander leven heet 'de sloot schoonmaken'. Een sloot die gewoon met rust wordt gelaten is vies of zo?
En dan het klimaatverhaal. De buien worden zwaarder en de grond onder ons verdroogt tegelijkertijd. Wij worden als burger opgeroepen de tegels uit onze tuinen te halen, Operatie Steenbreek, in sommige gemeentes worden we zelfs verplicht onze regenpijpen van het riool af te koppelen. Dit om de gevolgen van de klimaatveranderingen op te vangen. En dan gaan boeren een race houden om het water zo snel mogelijk te dumpen?
Je vraagt je af wat die Waterschappen eigenlijk zijn? Landbouwlobby's? Toch niet te geloven dat wij 'Het groenste kabinet ooit' zouden hebben en dit het beleid in de praktijk is?

06 aug 2018:
'Trajectories of the Earth System in the Anthropocene'. Bron: PNAS Physical Sciences 06 aug 2018.
Wie het bijbehorende kaartje bekijkt zou genoeg moeten weten.

23 jul 2018:
Toenemende vleesconsumptie "zal het milieu verwoesten". Bron: De Morgen 23 jul 2018.
"Daarnaast is de vleesproductie een belangrijke factor in het verlies aan biodiversiteit. Om voldoende voer voor het vee te kunnen produceren, moeten bossen en andere landschappen immers wijken voor landbouwgrond. Het leegpompen van rivieren en meren om al die maïs en andere granen van voldoende water te voorzien, heeft nu al een impact op de beschikbare waterbronnen, aldus de analyse".

01 jul 2018:
'Zwaluw legt het loodje: Groningse ecoloog luidt de noodklok'. Bron: DvhN 01 jul 2018.
"We zijn het hele land aan het vergiftigen met al die bestrijdingsmiddelen. Die nieuwe landbouwgiffen zouden zogenaamd geen consequenties hebben voor de natuur, maar de zwaluwen vertellen het echte verhaal".
Boeren en natuur, roept u maar.

25 jun 2018 (update van 11 dec 2017):
'Gewonden bij botsing op N34', RTV Drenthe.
Remedie? 'Gedeeltelijke verdubbeling' vanaf 25.000.000 Euro's, complete verdubbeling voor zo'n 350.000.000 Euro's? De milieuschade, vernietiging natuur, impact op gezondheid mens en dier, zijn daarin nog niet eens meegenomen. Waar zijn we mee bezig, vragen ook omwonenden zich af?
'Belangrijkste oorzaken ongevallen' op N34 (los van oorzaak in dit specifieke geval): roekeloos inhalen waar dat verboden is, appen achter het stuur, drank en drugs, te hard rijden en in dit geval mogelijk op zomerbanden door de sneeuw rijden.

21 jun 2018:
'We eten minder vlees, maar slachten steeds meer dieren'. Bron RTL Z 20 jun 2018.
"We eten steeds minder vlees. En toch slachten we steeds meer dieren in Nederland. Het buitenland maakt daar gretig gebruik van. Dat komt voornamelijk omdat we zo goedkoop produceren en slachten".
En die boeren maar toneelspelen dat ze 'ons Nederlanders van een eerlijk stukje vlees voorzien'.

16 jun 2018:
'De beste manier om aan de toekomst te bouwen, is door meer te worden als een bos'. Bron: Column Asha ten Broeke in De Volkskrant van 14 jun 2018.
"Concurrentie en winstoptimalisatie zijn dus geen natuurwetten, peinsde ik. Een bos is zelfs een soort anti-neoliberaal systeem: in plaats van een markt waarin individuen dienen te proberen om ten koste van anderen de succesvolste te zijn in de strijd om schaarse middelen, is het een samenwerking die draait om delen en helpen. Hoe gaaf is dat".

14 jun 2018:
'Veehouderij is zo goed als failliet'. Bron: De Volkskrant 14 jun 2018.
"De veehouderij levert de maatschappij veel minder op dan gedacht. De sector kan uitsluitend voortbestaan omdat die de milieurekening niet betaalt".
"Wij, als wetenschappers, uit so­ciale, economische en natuurwetenschappelijke hoek, doen daarom een dringende oproep aan de sectortafel landbouw en landgebruik – waarin het gewenste klimaatbeleid voor landbouw en landgebruik concreet gemaakt gaat worden – om te kiezen voor een duurzame en structurele aanpak die de hoofdoorzaken van de problemen – namelijk de te lage voedselprijzen en het te hoge aantal dieren – daadwerkelijk aanpakt".

10 jun 2018:
'Boer krijgt voorlopig geen extra geld voor houtwal en heg': ‘Bedroevend dat natuur buiten vergoeding wordt gehouden’. Bron: de Volkskrant 10 jun 2018.
"Boeren mogen voorlopig voor hun Europese subsidies landschapselementen als houtwallen en heggen niet meetellen. Daardoor ontstaat een perverse prikkel voor het weghalen van die elementen, vreest de Vereniging Nederlands Cultuurlandschap. Die is teleurgesteld dat het ministerie van Landbouw niet sneller een nieuw systeem wil invoeren".
Rutte III: 'het groenste kabinet ooit'?

04 jun 2018:
'Is rundvlees eten vervuilender dan autorijden?'. Bron: NOS 03 juni 2018. Zie ook de bron: Science.
"Wat bleek? Als er geen vlees en zuivel meer geproduceerd zou worden, wordt driekwart van de landbouwgrond wereldwijd overbodig. En terwijl vlees en zuivel maar 18 procent van de calorieën leveren, komt bij de productie 60 procent van alle broeikasgassen vrij die door de landbouw geproduceerd worden".
Kunnen we vandaag  gewoon mee beginnen, minder vlees eten, om te beginnen met rundvlees!

01 jun 2018:
'Moet voor iedere gekapte boom per se één nieuwe boom terugkomen?'. Bron: RTV Noord 31 mei 2018.
Ja dus en misschien wel vijf of tien, zoals in de tabel valt af te lezen:
"Volgens Han Olff, hoogleraar ecologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, moet er altijd gekeken worden naar de functies van bomen, zoals bijdrage aan verdamping en het opvangen van stof, maar ook het huisvesten van vogels en vleermuizen. 'Met het kappen van oude bomen en het herplanten van nieuwe bomen heb je niet direct dezelfde functies van bomen terug. Zo hebben oude bomen holtes en takstructuren waar dieren in leven, die er bij nieuwe bomen niet direct zijn'".

16 mei 2018:
'Nederland is rijk, maar scoort superslecht op duurzame ranglijsten'. Bron: Trouw 16 mei 2018.
"De goederen en diensten die Nederland invoert, zijn in andere landen geproduceerd. Dat levert daar banen en inkomens op, maar belast ook het milieu. Zo is de Nederlandse ‘broeikasgasvoetafdruk’, die duidelijk maakt hoeveel broeikasgas andere landen uitstoten vanwege Nederlandse vraag naar producten, vorig jaar gestegen".
We steken onze kop liever in het zand: hier de lusten, daar de lasten. Deden we met de slavernij, de kolonies en met de gaswinning ook al.

09 mei 2018:
RIVM waarschuwt voor biomassa: 'Het kan de gezondheid schaden'. Bron: Trouw 09 mei 2018.
"Het klonk als een oerdegelijk alternatief: de stook van biomassa als schone energiebron. Helaas, als ideale klimaatoplossing kunnen we dit wegstrepen. Het RIVM waarschuwt dat de stook van hout en groenafval zorgt voor een serieuze toename van fijnstof".
Opnieuw: biomassa is dus geen win-win.

29 apr 2018:
'Waarom hebben wij als burgers niet meer te vertellen over het landschap?'. Bron: Sheila Sitalsing in De Volkskrant van 29 apr 2018.
"Dat er insecten verdwijnen en daardoor vogels die van insecten leven, is misschien wel zo, maar daarover lamenteren is 'weemoed'", citeert Sheila Sitalsing VVD kamerlid Helma Lodders.
"Wat een verbod op bijen gif met weemoed over de teloorgang van paard en wagen te maken heeft, werd niet helemaal duidelijk, maar op de regeringspartij hoeven de bij, mijn schriele appelboompje en de rest van de mensheid in elk geval niet te rekenen", vervolgt Sheila.
Raar toch eigenlijk bij die VVD: natuurbehoud en biodiversiteit is 'weemoed', maar als je aan de bitterbal komt is Leiden in last.

28 apr 2018:
'Zonder insecten overleven we niet - en binnen tien, twintig jaar is het crisis'. Bron: Trouw 28 apr 2018. (leesadvies: zet de borrel vast klaar)
"Dode lichamen zullen veel langer blijven liggen als er geen vliegenlarven en aaskevers meer zijn om die te verteren. Dode bomen zullen eindeloos lang blijven staan. Het landschap wordt een composthoop die slecht rot en waarin ziekteverwekkende bacteriën gedijen. Dat klinkt als een aflevering van 'The Walking Dead', ik weet het. Maar het is plausibel".
"Binnen tien, twintig jaar is het crisis. Het lot van de insecten is onderdeel van een vloedgolf van uitsterven, bodemverlies, waterschaarste en klimaatverandering die op ons afkomt. Toch hoor je hier zelden een politicus over. Er is een onthutsend gebrek aan belangstelling voor dit probleem. Het is bizar: het lijkt erop dat we alles willen doen voor onze kinderen, behalve ze een gezonde planeet nalaten".
"De Amerikaanse natuurschrijver David Quammen voorspelt dat we alleen 'onkruidsoorten' overhouden. De huidige biodiversiteit wordt teruggebracht tot een groep opportunistische, generalistische planten en dieren die je overal gaat terugzien: ratten, duiven, paardenbloemen. En mensen. Die gaan volgens Quammen een 'future of soul-withering biological loneliness' tegemoet, een hartverscheurende biologische eenzaamheid".
Dave Goulson is stellig: "Ons hele systeem van voedselproductie moet op de schop. Enorme stukken land zijn omgevormd tot een monocultuur van vergiftigde gewassen, een vijandig gebied voor al het andere leven. De intensieve landbouw is een verkwistend, onwerkelijk systeem geworden. Een derde van het voedsel dat we wereldwijd verbouwen, wordt ook nog eens weggegooid. We moeten naar een kleinschaliger systeem dat landbouw en bosbouw combineert".
"Het is de grootste mythe van onze tijd dat alleen de grootschalige, intensieve landbouw dat kan. Een intensief bebouwde hectare levert jaarlijks 8 ton tarwe op. Een goede tuinier kan uit diezelfde hectare jaarlijks 35 tot 40 ton fruit en groente krijgen. Je hebt er alleen meer boeren voor nodig".
"We moeten terug naar het platteland. Dat lijkt mij alleen maar positief. Meer mensen die voedsel gaan verbouwen, kleinschalige landbouw zonder gif en met bomen en wilde bloemen langs de akkerranden. Goed voor ons en voor de rest van het leven. En wie weet ontlopen we de apocalyptische voorspellingen die we hier gedaan hebben".
Zal hem niet in dank worden afgenomen door de landbouwlobby, maar klinkt toch wel overtuigend en wie goed om zich heen kijkt ziet dit proces zich in rap tempo voltrekken.

24 apr 2018:
'Dodenwegen gaan op de schop'. Bron: AD 24 apr 2018.
"De 50 miljoen euro wordt vooral gebruikt om de bermen van deze zogeheten N-wegen (niet-autosnelwegen) veiliger te maken, zegt Van Nieuwenhuizen (VVD) in een interview met deze krant. Zo kunnen obstakels als bomen worden weggehaald".
Bomen krijgen ook wel de schuld van veel menselijk leed. Waarom toch? Staat er een pedofiel achter een boom bij het schoolplein, dan wordt de pedo niet opgepakt, maar worden alle bomen in de omgeving van de school gekapt.
Alle bomen langs de weg weghalen is een schijnoplossing. Snelheid omlaag en handhaven, strenger straffen op appen, drank- en drugsmisbruik achter het stuur zouden beter helpen. Waarom pakt Van Nieuwenhuizen dat niet aan, in plaats van de natuur, die al zo te lijden heeft?

04 apr 2018:
'Er moet een einde komen aan veehouderij die onvoldoende rekening houdt met het klimaat om maar iedereen aan een boterham te helpen' Pieter Hotse Smit interviewt Krijn Poppe in De Volkskrant van 04 apr 2018.
"Landbouw in cijfers:
100 miljoen kippen, 13 miljoen varkens, 4 miljoen runderen, 1 miljoen schapen en een half miljoen geiten stoten in Nederland samen een hoeveelheid broeikasgassen uit die overeenkomt met 18 mton (megaton, een miljoen ton) CO2. Met de huidige stand van de techniek is dit naar verwachting in 2050 teruggebracht naar 10 mton CO2, evenveel als het totale emissiebudget dat Nederland binnen de afspraken van het klimaatakkoord van Parijs (95 procent lagere uitstoot dan in 1990) dan nog heeft. Op dit moment is de totale uitstoot van Nederland 195 mton".
Stoppen met de veeteelt lijkt de simpelste en meest efficiënte oplossing. De rest zijn gewoon lapmiddelen en schijnoplossingen. Wanneer zegt iemand nu gewoon eens hardop wat er eigenlijk gezegd moet worden: "Er moet een einde komen aan de veehouderij"? Nou ja, gelukkig is er een politica die dat wel regelmatig zegt in de Tweede Kamer.

20 mrt 2018:
'Landschap Overijssel: stille kaalslag op het platteland gaande. Provincie moet ingrijpen'. Bron RTV Oost 20 mrt 2018.
"Wanneer het coulisselandschap er straks niet meer is, doen we onszelf de das om. Want een recreant kan dan net zo goed naar de Noordoostpolder gaan; daar is ook alles vlak".

20 mrt 2018:
'Ook kaalslag langs wegen in Overijssel moet worden aangepakt'. Bron RTV Oost 20 mrt 2018.
"Volgens Broekhuijs wordt normaal gesproken alleen gesnoeid om de weg vrij te houden en gevaarlijke situaties te voorkomen. Hij heeft nu alleen het vermoeden dat er sprake is van extra kap om op hout-gestookte biomassa-installaties van brandstof te voorzien".

06 mrt 2018:
Falend ammoniakbeleid Overijssel: 'Honderden miljoenen euro's dreigen te verdampen'. bron: RTV Oost 06 mrt 2018.
"Boeren veroorzaken de meeste uitstoot van ammoniak", legt Jan Willem Erisman van de Vrije Universiteit Amsterdam uit. "En in die sector zien we de uitstoot niet verminderen, maar toenemen. Vooral omdat de afgelopen jaren veel melkveebedrijven zijn uitgebreid".

18 jan 2018:
'Europarlement wil onderzoek landbouwgiflobby'. bron: AD 18 jan 2018.
"Uit documenten in een Amerikaanse strafzaak bleek dat Monsanto wetenschappers ‘kocht’ om de gevaren van glyfosaat, de werkzame verbinding in Roundup, te minimaliseren, en dat het ook heeft geprobeerd de adviezen van Europese agentschappen als Efsa (voedselveiligheid) en Echa (chemische stoffen) te beïnvloeden".
Een overheid die 'nepnieuws' wil verbieden en zelf meewerkt de onafhankelijkheid van de wetenschap om zeep te brengen?

12 jan 2018:
'Vogelonderzoeker Rob Bijlsma schakelt moeiteloos van enthousiasme naar scherpe opinie'. bron: De Volkskrant 12 jan 2018.
"De overheid shopt schaamteloos in de wetenschap. Zet een Wageningse onderzoeker op neonicotinoïden en je weet wat je krijgt. Als de overheid naar gas wil boren in de Waddenzee, vinden ze in de wetenschap dat er geen schadelijke effecten zijn".
"Natuurorganisaties moeten keihard lobbyen bij de overheid, tegen gif, tegen lelieteelt, tegen ammoniak, voor schoon water. Daar zijn ze voor. De overheid neemt een loopje met haar eigen wetten en regels. Daag ze voor het gerecht. Ik garandeer je: die zaken win je".

03 dec 2017:
Zie ook: Trouw 3 dec 2017, 'Bomen en houtsingels sneuvelen voor EU-subsidies'. Bron: Trouw 03 dec 2017.
Ja, laat natuurbescherming maar aan boeren over.

28 nov 2017:
'De luchtvaart is de nagel aan de doodskist van het klimaat: zo gaan we 'Parijs' zeker niet halen', aldus promovendus Paul Peeters.

18 nov 2017:
'Nasa map of Earth's seasons over 20 years highlights climate change'.

18 jun 2017:
'Hoe Nederland zijn laatste bomen velt'. Bron: OpinieStukken 18 jun 2017.

Voetnoten:
[1]World map of countries by ecological deficit
[2]De Voetafdruk
[3]Justdiggit
Trajectories of the Earth System in the Anthropocen