Fototoek


Fotogalerie van Jan-Maarten Goedkoop

Journalistieke Handel
Journalistieke Handel
05/13/2019
vastgemaakt bericht
Let op: anticiperend op de 'EU vs Disinformation campaign' van de 'European External Action Service East Stratcom Task Force' en vanwege invoering van onder meer de Duitse 'Netzwerkdurchsetzungsgesetz' heeft de redactie van deze website besloten per 1 februari 2018 op alle politiek gevoelige items preventief 'SelfCensuur'* toe te passen.
De ongecensureerde originele items zullen vanaf deze datum uitsluitend nog per PDF via het 'contactformulier' nabesteld kunnen worden.

vastgemaakt bericht
'Vrijheid Van Meningsuiting':
“The ability to express ourselves freely is fundamental to a free society,” said Jodie Ginsberg, chief executive officer of 'Index on Censorship'. “This includes the freedom to publish, to satirise, to joke, to criticise, even when that might cause offence to others. Those who wish to silence free speech must never be allowed to prevail". Bron: The Guardian 08-01-2014.
Zie ook: Amnesty International over 'Vrijheid van Meningsuiting' en 'A History and a Warning'.


Journalistieke Handel

Vanwaar dit item?
Directe aanleiding was de uitspraak onlangs van een medewerker van een regionale omroep die reageerde op de ophef in de media over het toenemende populisme: "Als mensen van links ons rechtse populisten vinden en rechtste mensen vinden het omgekeerde, dan doen we het nog niet zo slecht!"

Al veel langer geleden, in 1985 in een scriptie aan de RUG, stelde ik mezelf de vraag: hoe komt het dat steeds meer regionale kranten verdwijnen? Dat speelde in de nadagen van de Verzuiling. Mijn conclusie destijds was dat het niet het einde van de Verzuiling was geweest die kranten ten onder deed gaan, maar de zogenaamde 'dekkingsgraad' (het aantal abonnees per vierkante kilometer). De kosten van de dagbladen stegen, maar de inkomsten uit advertenties namen niet toe. Het gevolg was dat om te overleven de dekkingsgraad omhoog moest. Maar dat gebeurde vrijwel nergens, het aantal abonnees nam niet toe, maar daalde merkwaardigerwijs, ondanks de ontzuiling, evenmin dramatisch. De verhouding inkomsten en uitgaven dook als gevolg hiervan wel in een neerwaartse spiraal. Het verdwijnen van Dagbladen bleek daarmee eerder een economisch verhaal dan een ideologisch.
Uitgevers van Dagbladen vroegen zich verontrust af: hoe nu verder? Talloze kranten verdwenen en vele fusies en overnames volgden. Er moest een nieuw verdienmodel bedacht worden, dat niet meer gestoeld was op de oude Zuilen.

Het probleem dat zich aandiende voor de uitgevers van Dagbladen, was dat zij abonnees nodig hadden uit de gelederen van de voormalige Zuilen van de concurrent.
Nieuws werd daarmee, meer dan tevoren, handelswaar. Zo kwamen fora's op en allerlei platforms waar iedereen zijn of haar mening kwijt kon, ongeacht de kwaliteit van de inhoud.
Zoals ik bij het item 'Politiek' al eerder uiteenzette werd de trend enorm versterkt om te gaan debatteren om te winnen en in veel mindere mate om te willen leren. Dat ging op voor de Dagbladen, maar natuurlijk evengoed voor alle andere media. Kijk- en oplagecijfers werden steeds belangrijker.

Redacties van Dagbladen en Omroepen moesten dus zwaar op de centjes gaan passen en er werd enorm bezuinigd op het journalistieke werk. Nog recentelijk werd er alarm geslagen door de persfotografen in Nederland, die nog nauwelijks een droge boterham kunnen verdienen.

Onlangs werd in de Media melding gemaakt van een VN rapport aangaande de staat van onze natuur. Een groot aantal wetenschappers had daar onderzoek naar gedaan en duizenden rapporten bestudeerd. Vrijwel alle Dagbladen en Omroepen in Nederland maakten er gewag van. Een aantal daarvan kwam enige dagen later met koppen als: 'Is het allemaal wel zo erg?' Een paneltje van lokale schrijvers werd naar hun mening gevraagd. Er kwamen reacties die diverse kanten uitgingen.
Bij veel lezers werd op deze manier de indruk gewekt dat het allemaal maar moeilijk en ingewikkeld is. Wat moet je geloven? De een zegt dit en de ander dat. Wat vergeten wordt is dat een paar amateurs het gezag van de wetenschap er volledig mee onderuit halen. De redactie kan echter tevreden vaststellen dat er weer lezers langs geweest zijn, dat er weer inkomsten gegenereerd zijn. Nieuws als koopwaar dus.

Nog een recent voorbeeld:
'Waarom het aardgasdossier niet daadkrachtig wordt opgelost'. Bron: blog Stef van der Ziel op RTV Noord 09 jun 2019.
Was het maar zo simpel. We leven in Nederland in een democratie en dat betekent dat beslissingen genomen worden waarover verantwoording moet worden afgelegd in een Gemeenteraad, Provinciale Staten of de Tweede Kamer.
Als het nodig is om een doel te stellen, zoals Van der Ziel het schetst, dan zullen we het eerst eens moeten worden over de vraag: welk doel? Dan worden we direct geconfronteerd met deze beginselen van onze democratie. Een land besturen is niet hetzelfde als een eigen toko runnen.
'Kortom, het ontbreekt aan leiderschap', stelt Van der Ziel. Een 'apolitieke doorzettingsmacht', zoals hij voorstelt, is alleen denkbaar in een totalitair regime. Wie bepaalt de doelen van deze macht, wie controleert deze macht?
Het is het lastige van ons democratisch stelsel. Zoveel mensen, zoveel meningen. Het is tegelijk ook de basis van onze vrijheid en zorgt ervoor dat we niet in een dictatuur leven.
Op 12 jun 2019 volgt deze 'update':
'Via een dictator de gasproblemen oplossen?' Bron: Gastblog Herman Damveld op RTV Noord van 12 jun 2019.
Had de redactie van RTV Noord dit zelf niet kunnen bedenken voordat ze Stef van der Ziel zijn demagogische platform aanboden?

Zo kunnen we weer terug gaan naar de man die zo juichend riep: "Als mensen van links ons rechtse populisten vinden en rechtste mensen vinden het omgekeerde, dan doen we het nog niet zo slecht!"
Misschien is het juist wel heel slecht. Misschien maakt het uitgevers en redacties niets uit waar de inkomsten vandaan komen: van links of van rechts, van de waarheid of van de leugen. Misschien is het nieuws wel verworden tot Journalistieke Handel.

Voetnoten:

12 mei 2019:
Persvrijheidslezing
'Radicale onafhankelijkheid en onverschrokkenheid van de journalistiek kunnen ook van binnenuit worden aangetast' Bron: Sheila Sitalsing in De Volkskrant van 12 mei 2019.

10 mei 2019:
'Is het echt zo slecht gesteld met de biodiversiteit in onze provincie?' Bron: RTV Noord 10 mei 2019.

06 mei 2019:
'Belangrijke VN-commissie: Het gaat heel slecht met de biodoversiteit in de wereld' Bron: AD 06 mei 2019.

04 mei 2019:
'We houden van narcisten en we houden ervan ze te haten', zegt Saskia Noort in haar column in het AD van 04 mei 2019.
"Wie ooit een relatie had met een narcist weet: we hebben hem zelf een podium gegeven, slingers om zijn schouders gehangen en hem tot god gemaakt. Zijn beloftes loste hij nooit in en we zijn nog steeds bezig de scherven weer aan elkaar te lijmen, terwijl hij alweer elders iemand aan het slopen is. Het enige dat onze media te verwijten valt, is dat ze net zo gevoelig zijn voor de charmes van narcisten als wij. 'Stop giving him attention', zei mijn therapeut. Het was moeilijk, maar het werkte."
Zie ook: 'Narcisme'.

29 okt 2018:
'Polarisatie als product'. Bron One World 26 okt 2018.
"De Nederlandse media zijn grondig verrechtst de afgelopen dertig jaar. Aandacht vasthouden is cruciaal voor advertentie-inkomsten, waarmee ophef een belangrijk verdienmodel is geworden. Experts en nuance zijn daarbij maar lastige stoorzenders".

29 okt 2018:
'De verrechtsing van de media'. Bron: One World 26 okt 2018.
"Vier (ex)journalisten van de Volkskrant, Trouw en de NOS over onkunde, slordigheid en populisme op de redactie".


Bijsluiter:

Met een * aangeduide citaten behoren tot de grotere groep der Parodialen. Ze worden vooral veel gebruikt in de vierdelijns zorg. Parodialen worden specifiek ingezet bij klachten van verhoogd ego. De werkzame stof bestaat meestal uit Parodie of Satire, maar soms bevat het medicijn ook Ironie, Spot, Humor of aanverwante stoffen. Bijwerkingen zijn niet bekend. Het middel moet wel met terughoudendheid worden toegepast bij mensen met een chronisch tekort aan 'Selfspot'. Humor kan bij deze groep patiënten soms dodelijk zijn. In mildere vorm zijn effecten waargenomen van allergie en irritatie.  Deze verschijnselen verdwijnen meestal binnen een paar minuten. Wanneer de reactie heftiger is en langer aanhoudt is het raadzaam contact op te nemen met de huisarts. Neem altijd de betreffende Parodial mee, zodat uw arts weet welke stof van toepassing is.

: zoiets als , 'Geprüfte Sicherheit', voor de persvrijheid? Zie ook Sheila Sitalsing op 30 aug 2017.